Connect with us

Art and Culture

ወደ አፋር ጉዞ ሦስት፤ ከሎጊያ እስከ ሠመራ | ይህ ምድር ግመል የሀገሯን ባንዲራው ለይታ የምታውቅበት ነው

Published

on

ወደ አፋር ጉዞ ሦስት፤ ከሎጊያ እስከ ሠመራ ይህ ምድር ግመል የሀገሯን ባንዲራው ለይታ የምታውቅበት ነው

ተጓዡ ጋዜጠኛ ሄኖክ ስዩም የአፋር ቆይታውን እየተረከልን ነው፡፡ ሎጊያ ገብቷል፡፡ የአፋርን አዲሷ መዲና ድግስ ላይ ናት ይለናል፡፡ በበርሃው ምድር ከኢትዮጵያዊነት ጋር የተቆራኘውን ዘመን ያስቆጠረ የሀገር ፍቅር መንፈስ ይነግረናል፡፡ | ሄኖክ ስዩም በድሬ ቲዩብ

ሎጊያ መንገድ ላይ ቆማለች፡፡ አንዳች ነገር እንደምትጠብቅ ሁሉ ጅቡቲ የሚዘልቀውን መንገድ ግራና ቀኝ ቆማ የተሰለፈች ከተማ ናት፡፡ በሎጊያ ሕይወት ቀለል ትላለች፡፡ በሎጊያ ዘርህ አሊያም ብሔርህ የአንድ ሌትር ቀዝቃዛ ውሃ ያህል ትርጉም የለውም፡፡ ሰው በመሆን ብቻ ከሰው ጋር የሚኖርባት የበርሃ ከተማ፡፡

ወደ አፋር ጉዞ ሦስት፤ ከሎጊያ እስከ ሠመራ ይህ ምድር ግመል የሀገሯን ባንዲራው ለይታ የምታውቅበት ነው

በበርሃው ምድር ከኢትዮጵያዊነት ጋር የተቆራኘውን ዘመን ያስቆጠረ የሀገር ፍቅር መንፈስ ይነግረናል ….

ይህ የአፋር ምድር ዋና ከተማ በራፍ ነው፡፡ አፋሮች አዲሷ መዲናቸው ሠመራ ናት፡፡ ወደ አዲሷ መዲና ልግባ ያለ ሎጊያን አተራምሶ ያልፋል፡፡

ሎጊያ ከሰመራ ጋር አብራ የምትጠራ፤ ከአመቱ ብዙውን ወር ውሃ የሚናፍቀው ወንዝ የሚለያት ከሰመራ በታች ያለች ከተማ፤ በወሎ ዘዬ እግባባለሁ፤ ቄሮ ስል የወላይታ ልጆች ይዞራሉ፡፡ ጥሩ የትግሬ ተጋቢኖ ለመብላት ከመቐለ ሎጊያ እመርጣለሁ የሚል ሰው አይጠፋም፡፡ ሎጊያ የሁሉም ናት፡፡

በርሃ አትክልት አይበላም ብላችሁ ለምታስቡ ደጋ ሰላድ እንደሚያስፈራ የሚገባችሁ የሎጊያን ሰላጣ ስትከርሙበት ነው፡፡ ለኢትዮጵያዊነት ዋጋ የከፈለ ሕዝብ ዋና ከተማውን እዚህ አድርጓል፡፡

የሱልጣኔቶቹ መዲና አውሳ ዛሬ ከትዝታዋ ጋር ቀርታለች፡፡ ገና ያልተነገረላት አፋምቦ የመጪው ዘመን የተመራማሪዎች መኖሪያ መሆኗ አይቀርም፡፡ አዋሽ ኖሮ..ኖሮ ሀገሬን አለቅም የሚለው እዚህ ነው፡፡

ይህ ምድር ግመል የሀገሯን ባንዲራ ለይታ የምታውቅበት ነው፡፡ አሳይታ የታሪክ መንፈስ፣ የኤርታአሌ የእሳት ብርሃን ውበት፣ የአዋሽ የሚገማሸር ድምጽ ዜማ፣ የዳሎል ልብ የሚሰርቅ የቀለም ውበት፣ የሙሳ አሊ ግርማ ሞገስ አንድ ላይ የሚታደሙት እዚህ ነው፡፡

READ  ወደ አፋር ጉዞ-በአዋሽ ፏፏቴ ድምጽ አጀብ፤

እዚህ አፋሮች መዲና፤ ወደ ሠመራ እየሄድሁ ነው፡፡ ወደ አዲሷ ከተማ፡፡ እዚህ ሀገር መሀንዲስ ወረቀት ላይ ስሎ ምድር ካሳረፋቸው ጥቂት ዘናጭ ከተሞች አንዷ ሰመራ ናት፡፡ ሙቀቱ ቢበረታም፤ በረሕኛው ሎጊያን ሙጥኝ ቢልም ሰመራ የአፋሮች ዋና መዲና ሆናለች፡፡

ሠመራ ድግስ ላይ ናት፡፡ ግዙፍ ስታዲየም በአረንጓዴ ሳር ለማልበስ ትደክማለች፡፡ የሚመጣውን እንግዳ ለመቀበል የአፋር ሴቶች ሠመራ ላይ የባህላዊ ቤት ከተማ ሰርተዋል፡፡ እስከ ህዳር ሃያ ዘጠኝ እረፍት ያላት አትመስልም፡፡ ምሽት በባትሪ ብርሃን የሚሰሩ ማየት ብርቅ አይደለም፡፡ ሰመራ ድግስ ላይ ናት፡፡

በኢትዮጵያ ብቸኛው የሳር ባንክ የት ነበር? ወደዚያ ጉዞ ልጀምር ነው፡፡ DIRETUBE

Art and Culture

ወደ ዳንጉር ተራራ፤ ከማንቡክ እስከ ጉብላክ

Published

on

ወደ ዳንጉር ተራራ፤ ከማንቡክ እስከ ጉብላክ

ወደ ዳንጉር ተራራ፤ ከማንቡክ እስከ ጉብላክ | ተጓዡ ጋዜጠኛ ሄኖክ ስዩም ወደ ዳንጉር ተራራ ይዞን ሊወጣ መተከል ዞን ገብቷል፡፡ በማንቡክ የነበረውን ቆይታ የጉብላክ ከተማን ድባብ እየተረከ ዳገቱን ይዞን ይወጣል፡፡ ስውሩ የተፈጥሮ መስህብ እስከ ዛሬስ የት ነበር? ብሎ ይጠይቃል፡፡ ቋንቋ አብሮ ለመኖር እንቅፋት የማይሆንበትን አኗኗርን እንዲህ ያስጎበኘናል፡፡ | ሄኖክ ስዩም በድሬ ቲዩብ

ማንቦጓ የሚለው ቃል የመጣው ከጉምዝኛ ነው፡፡ መዋቢያ ማለት ነው ትርጉሙ፡፡ ማንቦጓ የሚለው ቃል ደግሞ ማንቡክን ወለደ፡፡ እኔ ማንቡክ ነኝ፡፡

በአሶሳ በኩል ነው የመጣሁት 379 ኪሎ ሜትሮችን ተጉዤ እዚህ ደርሻለሁ፡፡ ያለሁባት ከተማ ስያሜዋን ያገኘችው ከማንቡክ ወንዝ ነው፡፡

የጉምዝ ሴቶች ወደ ወንዙ እየወረዱ ከሚዋቡበት፤ እናም ወንዙን ማንቦጓ ሲሉ መዋቢያ አሉት፡፡ ማንቡክ ከዚህ ቃል ተገኘ፡፡

ዳንጉር ነኝ፡፡ መተከል ገብቻለሁ፡፡ እዚህ ብዙ ተሸሽጎ የኖረ መስህብ አለ፡፡ እዚህ ምንም ያልተነገረለት ተአምር ተቆጥሮ አያልቅም፡፡ የጠንካራ ገበሬዎች ከተማ በጠዋት ትነቃለች፡፡ ሲያቅላላ የታረደው በሬ ጸሐይ ስትወጣ ትዝታውም አይተርፍ፡፡ እንዲህ ናቸው ስጋ ቤቶቿ፤ ብዙው ሱቅ ከግብርና የተቆራኘ ነው፡፡ ብዙ ሰው የሚያወጋችሁ ምድር ምን ያህል ፍሬ እንደሰጠችው ነው፡፡ ብዙ ቋንቋ የሚሰማባት ከተማ ናት፡፡

የሰው ልጆች ከተማ፤ 838700 ሄክታር ቆዳ ስፋት ካለው ዳንጉር ወረዳ ብዙው ቆላማ ነው፡፡ ሦስት እጁ ቆላማ በሆነበት ምድር ደግሞ ሃያ በመቶ የሚሆን አስደናቂ ደጋ ምድር አለ፡፡ ማንቡክ ግን ሞቃታማ ናት፡፡

በ1962 ዓ.ም. ነበር ከተማ ሆና የተቆረቆረችው፡፡ ከከተማዋ ታሪክ ጋር ባለውለታ ሆነው ፊታውራሪ ኢያሱ ዘለቀ እና አቶ ተፈራ ሆሬ ስማቸው ጎልቶ ይነሳል፡፡ ማንቡክን በጠዋት ለቅቄ መንገድ ጀመርኩ፡፡ ቀጥዬ የምንደረደርባት ከተማ ጉብላክ ነች፡፡

READ  የኢንዱስትሪ ሚኒስቴር ምርታቸውን ለውጭ ገበያ በማያቀርቡ አምራቾች ላይ ቅጣትን ተፈጻሚ ሊያደርግ ነው

ጉብላክ ከማንቡክ በበለጠ ለግብርና ሕይወት ትቀርባለች፡፡ ሁለ ተገሯ ከምድር ፍሬ ጋር የተገናኘ ነው፡፡ እዚህም እዚያም ሰሊጥ በቆሎ ማሽላ ነው ጨዋታው፡፡ ትራክተሮች ማየት ብርቅ አይደለም፡፡ የማሳ ላይ ውሎ አላደርስ ብሏቸው የነተበ ልብሳቸውን አላወልቅ ያሉ ብርቱዎች ወዛም ያደረጓት ከተማ ናት፡፡

ጉብላክ ሰባ በመቶ ምድሩ ሜዳማ ለሆነው ዳንጉር አንድ ማሳያ ናት፡፡ ሩቅ ድረስ በተዘረጉ የእርሻ ማሳዎች ተከባለች፡፡ ከጉብላክ እስከ ድባጉያ እጓዛለሁ፡፡ ከዚያ በኋላ ግን በእግር ነው፡፡

ለብዙ ሰዓታት በእግር መጓዝ፤ ወደ ዳንጉር ተራራ አናት መውጣት፤ ከዳንጉር አናት ሆኖ ትይዩውን በላያን ማየት፤ እድሜ ጠገቡን ገዳም መጎብኘት፤ የደገኛውን ምድር እስክጠግበው መቆየት፡፡ ወደዚያው ለመሄድ መንገድ ላይ ነኝ፡፡ DireTube

Continue Reading

Art and Culture

“ህዳር ሲታጣን” በዚህ ዘመን….

Published

on

“ህዳር ሲታጣን” በዚህ ዘመን….

ከ100 ዓመታት በፊት በአገራችን በህዳር ወር ተከስቶ የበረው የኢንፍሉዌንዛ በሽታ ስፍር ቁጥር የሌለው የሰው ህይወት እንዳጠፋ የታሪክ መዛግብት ያስረዳሉ።

በዘመኑ የነበሩት ነግስታት የበሽታውን ስያሜ “የህዳር በሽታ” ብለው በሽታው በቀላሉ ሊስፋፋ የሚችለው ደግሞ ከጽዳት ጉድለት መሆኑን ለህዝብ በማስገንዘብ ነዋሪዎች የመንደራቸውን ቆሻሻ እያሰባሰቡ በማቃጠል በሽታውን ለመከላከል እንዲዘምት በአዋጅ አዘዙ።

ይህ የቆሻሻ ማቃጠልና በጭስ የማጠኑ ልምድ በጊዜው የነበረውን በሽታ በማጥፋት ከፍተኛ ሚና የተጫወተ ቢሆንም አሁን የምናቃጥላቸው ፌስታልና የተለያዩ ኬሚካል ያላቸው ቁሶች የከባቢ ሙቀት መጨመርን የሚያባብስ መሆኑን የዘርፉ ባለሙያዎች ይገልጻሉ፡፡

በዘንድሮው ህዳር 12 ማለዳም አዲስ አበባ በግራጫማ ጭስ ታፍና ተስተውላለች፡፡

በጉዳዩ ላይ ያለዎት ሀሳብ አስተያየት ያካፍሉን!!  ebc

READ  በሰመራ ዩኒቨርሲቲ በደረሰ የእሳት አደጋ ግምቱ ያልታወቀ ንብረት ተቃጠለ
Continue Reading

Art and Culture

የዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ ከፊት መምጣት

Published

on

የዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ ከፊት መምጣት

የዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ ከፊት መምጣት፤ የኦቦ ለማ መገርሳ ካቢኔ ሩቅ አሳቢነት እና የኦሮሞ ባህል ጥላቻን የመጥላት እሴት | ከስናፍቅሽ አዲስ በድሬቲዩብ

ዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ የኦዳ ትራንስፖርት የብስራት ጉባኤ ላይ ከፊት ታይተዋል፡፡ ጎናቸው ያሉት ያሳደጓቸው የፖለቲካ ልጆች ናቸው፡፡ በርሃ ሳሉ አይተዋወቁም፡፡ የበርሃ ጓዱን ለእግዜሃር ሰላምታ ዓይኑን አያሳየኝ በሚል የፖለቲካ ሜዳ ሌላ ዓይነት ጨዋታ ማየታችን አጃኢብ አስብሎን ከርሟል፡፡

እውነቱ ግን ኦሮሚያን የሚመሯት የኦሮሞ ልጆች መሆናቸው ነው፡፡ አንድ መሪ የሚመራው ሕዝብ አብራክ ክፋይ ሲሆን ባህሉን ያከብራል፡፡ እንደ ባህሉ ይኖራል፡፡ ከሀገር ወግ አያፈነግጥም፡፡

እኔ በኦዳ ትራንስፖርት ጉባኤ ላይ ነጋሶን ከነ ለማ ጋር አብሬ ሳያቸው የገባኝ የገዳ ሥርዓት እሴት ምን ያህል ታላቅ መሆኑን ነው፡፡ በሀሳብ ልትለያይ ትችላለህ ግን ጠላት አይደለህም፡፡

ኦሮሚያን በመምራት በኩል የኦሮሞን ባህል አውቆ እንደ ኦሮሞ በመምራት ረገድ የተሳካላቸው መሪ አባዱላ ነበሩ፡፡ ግን እሳቸው በዚያን ወቅት ብቻቸውን ናቸው፡፡ ዛሬ ድፍን ካቢኔው ሊባል በሚችል መልኩ የአባቶቹን ወግ ጠንቅቆ ያውቃል፡፡ የአባቶቹ ወግ ደግሞ ጥላቻን ይጠላል፡፡

እናም እንደ ገዳ ባህል ወንድም ወንድሙን አይጠላም፡፡ ሀሳቡን ስለ ጠላ ወንድሙን አያሳድም፡፡ የዶክተር ነጋሶ ከፊት መምጣት ምስጢሩ ይሄ ይመስለኛል፡፡ ያም ሆኖ በጥላቻ ፖለቲካ መጠጥ የሰከርን ስለሆነ በሆነው ነገር ደንግጠናል፡፡ ተገርመን አላበቃንም፤ አሰላስለን አልጨረስንም፡፡

ዶክተሩ በምን አግባብ ዳግም በኦሮሞ ህዝብ ጉዳይ እንደ አንድ ኦሮሞ በጉባኤ እንግዳ ሆነው ይታደማሉ ብለን እናስብ ነበር፡፡ አዲስ ትውልድ መጣና አደረገው፡፡ በዶክተሩ ቋንቋ ስንጠቀም፤ መንግስቱ ሃይለማርያምን የማይመስል አዲስ ትውልድ፡፡ ይሄ ሌሎቹም ጋር ቢለመድ መልካም ነበር፡፡ ግን ውሃ መውቀጥ ስለሆነ አልናፍቀውም፡፡ ኦሮሚያ ይቀጥል ዘንድ ግን እመኛለሁ፡፡

READ  የኦሊምፒክ ኮሚቴ ጉብኝትና የብሔራዊ ፌዴሬሽኖች ገመና

ኢትዮጵያ ዲሞክራሲን ብዙ ዓመታት ቀድማ የጀመረች ሀገር ናት ብለን ስንሟገት ማስረጃችን ገዳ ነው፡፡ ሀሳብ እንጂ ሰው እንደማይገፋ ማሳያ የሆነው ይህ ባህል የገዳ ስርዓት እሴት የፈጠረው ነው፡፡ እናም ደስ ያሰኛል፡፡

ኦህዴድ ቀጥሎ ስለ ዶክተሩ ህልውና ያስብበት፡፡ ተገፍተዋል፡፡ እንደ አንድ ተራ ሀገር ዘራፊ ካድሬ እንኳን የሚታዩ አይደሉም፡፡ ርዕሰ ብሔሩ በብዙ ችግሮች ውስጥ ናቸው፡፡

ትናንትናቸውን ማሰብ ባይቻል እንኳን ጀርመንን ከመሰለች ሀገር ከሞቀ ህይወት የሰው ሀገር ሰው ጭምር ይዘው ሀገር አለኝ ብለው የመጡት የኦሮሞን ህዝብ ለማገልገል እንጂ የጀመሩት ትምህርት አላልቅ ብሏቸው አሊያም፤ ከዚች ሀገር ስራ ፍለጋ አይደለምና፤ አርቀን በማሰብ ትውልድ የሚኮራበት ስራ እንስራ፡፡ DireTube

Continue Reading

Trending

news.et Mobile App!

It's Faster!

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close