Connect with us

Ethiopia

በድንበር ግጭት የሶማሌ ልዩ ፖሊስ ተሳትፏል ሲል የኦሮሚያ ክልል ወነጀለ

Published

on

በድንበር ግጭት የሶማሌ ልዩ ፖሊስ ተሳትፏል ሲል የኦሮሚያ ክልል ወነጀለ

ምኤይሶ ከተማን ጨምሮ የኦሮሚያ እና የሶማሌ ክልሎችን በሚያዋስኑ የድንበር አካባቢዎች በተቀሰቀሱ ግጭቶች የሶማሌ ልዩ ፖሊስ ተሳትፏል ሲል የኦሮሚያ ክልል ወነጀለ።

ባለፈው ሳምንት በምዕራብ ሐረርጌ ዞን በምትገኘው የምኤይሶ ከተማ በተፈጸመው ጥቃት የሶማሌ ክልል ልዩ ፖሊስ እና ምሊሻዎች ተሳትፈዋል ሲሉ የኦሮሚያ ክልል የመንግሥት ኮምዩንኬሽን ጉዳዮች ቢሮ ኃላፊ አቶ አዲሱ አረጋ ለዶይቼ ቬለ ተናግረዋል። አቶ አዲሱ በግጭቱ ተሳትፏል የተባለ የሶማሊያ ወታደር በቁጥጥር ሥር መዋሉን ጨምረው ተናግረዋል። በምኤይሶ የተጀመረው የድንበር ግጭት ወደ ቦረና፤ባሌ ፤ምስራቅ እና ምዕራብ ሐረርጌ አካባቢዎች ተስፋፍቷል። በግጭቶቹ የሞቱ ሰዎች ቁጥር እስካሁን ድረስ በግልፅ አይታወቅም።

“የሶማሌ ክልል ልዩ ፖሊስ አባላት እንደተሳተፉበት ማረጋገጥ ችለናል። ከዚያም ባለፈ ደግሞ ሹኔ ኬሩ አብዲ የሚባል ከሶማሊያ ሪፐብሊክ ከሞቅዲሹ የመጣ የሶማሊያ ወታደር የሆነ ሰውም እዛ ግጭት ውስጥ እንደተሳተፈ እና ተይዞ እንዳለ ማረጋገጥ ችለናል።ከዚያም ባለፈ የሶማሌ ሚሊሻዎች በዚህ አይነት ግጭት ውስጥ እየተሳተፉ ያለበት ሁኔታ ነው ያለው። እነዚህ ሰላማዊ ዜጎች ላይ ጥቃት የሚያደርሱ አካላት ለሕግ እንዲቀርቡ ከአሁን በኋላም ዜጎች ሰላማዊ ሕይወታቸውን እንዲመሩ የማድረግ ሁኔታ በሥርዓት መታየት ያለበት ጉዳይ ነው። ዛሬ የኦሮሞ ሕዝብ እና ኦሮሚያ ክልል ላይ እየሔደ ያለው ሁኔታ ነገ ተባብሶ ወደ ሌላ አቅጣጫ የማይሔድበት፤ሌሎች ዜጎች ላይ ሌሎች ብሔር ብሔረሰቦች ላይ የማይደርስበት ሁኔታ ሊኖር አይችልም።”

ሁለቱ ክልሎች ከሚዋሰኑበት ድንበር አቅራቢያ በምትገኘው የቦረና ዞን ጫሙኪ የተባለ ቀበሌ እንዲሁም በባሌ ዞን ራይቱ ገልቢ ተብሎ በሚጠራ አካባቢ በተቀሰቀሰ ግጭት የሰዎች ህይወት መጥፋቱን የአይን እማኞች እና አቶ አዲሱ አረጋ ባለፈው ሳምንት ለዶይቼ ቬለ ተናግረው ነበር። የሁለቱን ክልሎች ወሰን የተሻገሩ ታጣቂዎች ከዚህ ቀደም የተደረሰ ሥምምነትን በመጣስ የሶማሌ ክልልን ሰንደቅ ዓላማ በአካባቢው አውለብልበዋል ሲል የኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ወቅሷል።
በዛሬው ዕለት ደደር እና መርካራፉ በተባሉ አካባቢዎች እንዲሁም በአወዳይ ከተማ ሰላማዊ ሰልፎች ተካሒደዋል። የፌድራል መንግሥት የድንበር ግጭቱን ሊያስቆም ይገባል የሚል መልዕክት የተደመጠባቸው ሰላማዊ ሰልፎች መካሔዳቸውን ያረጋገጡት አቶ አዲሱ ሁሉም ሰላማዊ ነበሩ ብለዋል።

READ  ኢትዮጵያዊው ታዳጊ የአህጉራዊ ሽልማት አሸናፊ በመሆኑ መንኮራኩር ሲመጥቅ ለማየት ወደ ፓሪስ ይጓዛል

“ሕዝብ በሰላም ወጥቶ መግባት አለበት፤እነዚህ የታጠቁ ኃይሎች የሚያደርሱት ጥቃት መቆም አለበት፤ የክልሉ መንግስት እና የፌድራል መንግስት ይኸንን ሁኔታ ሊያስቆምልን ይገባል የሚል አይነት መፈክሮች እንደነበሩ ነው የሰማሁት።”

የኦሮሚያ ክልል ከጋምቤላ፣ከቤኒሻንጉል ጉሙዝ፣ከደቡብ ብሔር ብሔረሰቦች እና ከአማራ ክልል ጋር የሚዋሰንባቸውን አብዛኞቹን አካባቢዎች አካሏል። ከሶማሌ ክልል ጋር ያለው የድንበር ወሰን በ1997 ዓ.ም. በተካሔደ በሕዝበ-ውሳኔ ቢወሰንም እስካለፈው ዓመት ሚያዝያ ወር ድረስ ገቢራዊ አልሆነም። አቶ አዲሱ “ሰሞኑን እየተከሰተ ያለው ግጭት ከአስተዳደር ወሰን ጋር የተያያዘ አይደለም” ሲሉ ተናግረዋል።

አቶ አዲሱ የድንበር ግጭቶቹ ቢበርዱም ተመሳሳይ ጥቃት ሊፈጸም ይችላል የሚል ሥጋት መኖሩን ግን ተናግረዋል። የጸጥታ ኃይሎች ጥበቃ በማድረግ ላይ ናቸው ያሉት አቶ አዲሱ ጥቃቱን ያደረሱ አካላት ማንነት እና ተልዕኮ ከክልሉ መንግሥት በተውጣጡ ባለሥልጣናት እየተጣራ መሆኑን ለዶይቼ ቬለ ተናግረዋል።

Continue Reading

Art and Culture

ነይ የኔ ደመራ! | ሚካኤል አስጨናቂ

Published

on

ነይ የኔ ደመራ!

ሀበሻዎች ግን ጥሩ ብርቃሞች እኮ ነን ! ስልክ ሲገባ ፥ መኪና ሲገባ ፥ ጢያራ ሲገባ ፥ ወፍጮ ሲገባ ፥ ለሁሉም አጀብ አጀብ ብለናል።

ስልክን የሰይጣን ድምጥ የሚያስተጋባ እርኩስ እቃ ፥ መኪናን ነፍስ ያላት ቆርቆሮ (ቁርጥ ግልገል መሳይ ) ፥ ወፍጮን ደግሞ የእህል ሰላቢ አድርገን ቆጥረንም እናውቅ ነበር።
ያኔ ደግሞ ፍርኖ ዱቄት ሀገራችን የገባ ጊዜ ልጆቻችንን ሁሉ ሳይቀር ፉርኖ ብለን በዱቄት ስያሜም ጠርተን እናውቃለን (እዚህ ጋር እየሳኩኝ መሆኑ ይታወቅልኝ ) ፥
ይህም ሁሉ ሆኖ እኔን ግን ክፍት ያለኝ ነገር ቢኖር ገኒዬን ከኔ ለመንጠቅ የሚሯሯጠው ያ ትዕቢተኛ የሰፈራችን ልጅ ስሙ መብራቱ ቦጋለ ሆኖ መቅረቱ ነው! እንደምን ቢሉ አንድም ያኔ ድሮ ገና መብራት ተኸተማችን የገባ ጊዜ አባቱ ከኩራዝ መላቀቅ ብርቅ ሆኖባቸው ስም ጥለውበት ፥ ሌላው ደግሞ አንድዬ የሰው መዛበቻ ሁን ሲለው!
.
በመሰረቱ የመብራቱ ፀባይ ለያዥና ለገናዥ የሚያስቸግር ፥ እንደስሙ ብርሀናማ ሳይሆን ጨለምተኛና የደንቃራ ስራን የሚያዘወትር በምስለት ደረጃ ለኔ የጋኔንን ያህል የሚፀልምብኝ ልጅ ነው። በሰፈሩ ሁሉም ሰው ሰላም አውርዶ ከቤቱ ባይወጣ ቢቀር እንኳ ሌላ ሰፈር ሆነ ብሎ ሄዶ ነገርና ጠብ ይፈልጋል! አዎን ፥ ከሲጃራ ከጫትና ከሴስ ሱስ የማይተናነስ ደባል ሱስ ያየሁት በመብራቱ ነው።

እንደው ባባቱ ዘመን አንድም ብልህና ትንቢተኛ ሰው ጠፋ እንጂ ለዚህ ልጅ ቤተሰቦቹ ስያሜ ሲሰጡት መብራቱን አጠፋ፥ ብርሀን ንሳቸው ፥ ፀሊሙ ጋረደው ቢሆን እንደሚመረጥ ሰው መጠቆም ነበረበት እላለሁ!
.
ለነገሩ እኔ ስለሰው ምን አገባኝ? ከዚህ ሁሉ የስም ጋጋታና ውጣ ውረድ ይልቅ ይህን ልጅ ኤልፓ ብለው ሁሉን ገላጭ ስያሜ እንደሰጠሁት አስባለሁ ፥ ምህ እንደምን አላችሁኝ ልበል? ኤልፓ በያንዳንዱ ቀናቶች ብቻ ሳይሆን በዓልን እንኳ መታገስ አቅቶት ብርሀን ሲነሳን ስላየሁ ብዬ እመልስላቹሀለሁ!

READ  ዛሬ የሚጠናቀቀው ንባብ ለሕይወት፤ ያመሰገንበትም፣ የታዘብንበትም አውደ ርዕይ

ይህም የሆነው በአዲሱ ዓመት መግቢያ ቀናችን መስከረም አንድ ዕለት ነው ፥ መቼም በተለምዶው መሰረት እንኳ ለልደታ የቃዠ ልጅ ወሩን ሙሉ ይባንናል እንደሚባለው ሁሉ መስከረም አንድ ብርሀንን የነሳ ድርጅትም ዓመቱን ሙሉ የጨለማ ዝርጋታ ልማዱን አጧጡፎ ቢቀጥለውስ? የሚል ስጋትን ያጭርብኛል! ይሄ በቀን መባቻ መረገም እኮ ክፉ ነገር ነው!
.
ደመራዬ ገኒ ፥ የከተራ በዓልን ልታከብር ነጠላዋን መስቀልያ አጣፍታ ትታየኛለች ! ህዝብ ከተሰበሰበበት አደባባይ መሀከል ቆማ ከዝማሬው ፥ ከደመራው መንቦልቦል ጋር አብራ ብርሀን እየሰጠች የምትዘምር ይመስለኛል! ጉልላት ዓይኖቿ በሚንቀለቀለው የእሳት ብርሀን ዳሰስ ተደርገው ስስ ጨለማ መልሶ ሲጋርዳቸው የሚታየው ትዕይንት ልብን ያነሆልላል!

ገኒን ላገኛት ይገባል ፥ ከጓደኞቿ ለይቻት የያዝኩላትን ስጦታ ብሰጣት እወዳለሁ ! የደመራውን ነበልባል በእኔ እቅፍ ውስጥ ሆና እያየች ልዩ ትዝታን ከልባችን ማህደር ቋጥረን እናስቀር ዘንድ እፈልጋለሁ ፤ ውዴ አንገትህ ስር ግብት ሲሉ ልክ እንደ ደመራው ወላፈን ገላህ ደስ የሚል ሙቀትን ይለግሳል እንድትለኝ እሻለሁ !

የኔ ፍቅር ከከናፍርሽ ድንበር ተላቀው የሚወጡት ቃላቶችሽ ደግሞ ለኔ ወላፈኔ ናቸው ብዬ በስሱ ጉንጮቻን እስማት ዘንድ ነው ምኞቴ!
መብራቱ ግን አለ ! ከስሙ ግብር ጋር ሆድና ጀርባ ሆኖ ፍቅራችንን በጉልበት ሊያደበዝዝ የሚተጋው የክፋት ውላጅ!
.
ገኒዬ መጣች ፥ ንፋሱ ነጠላዋን ያርገበግበዋል ፤ ግንባሯ ላይ የተነሰነችው ፀጉር ሰያፍ ተቀምጣ ከንፋሱ ጋር አብራ ትጫወታለች ፤ ሀጫ በረዶ በመሰሉት ጥርሶቿ ከነበልባሉ ጭስ ጋር አብረው የሚግተለተሉ ይመስላሉ!

ገኒ ደስታዬ ነች ፥ ገኒ ለኔ ስራዬን ማንቂያ ብርሀኔ ነች ፥ በርሷ ውስጥ ተፈጥሮን አያለሁ ፥ በርሷ ውስጥ ነገዬን እተነብያለሁ !
የትንቢቴና ሰናይ ተስፋን የምቋጥርባት ዕንቁዬ ደግሞ ማንንም ሳትሰማ ተንደርድራ ልታቅፈኝ እየሮጠች ነው! እፎይ እየመጣች እኮ ነው።
.
“አይሆንም ገነት ! አይኔ እያየ በገዛ መንደሬ ፥ እንደልቤ በምፈነጭበት መንደሬ ላይ ሆነሽ ለዛ መናኛ ደስታን ልትሰጪ አትቺዪም” ኤልፓ ነበር ስሙን ቄስ ይጥራውና እሱንማ አፌን ሞልቼ አባቱ ባወጣለት ስም አልጠራውም።

READ  ለድርቅ ተጎጂዎች የሚቀርበው እርዳታ ሊቋረጥ ይችላል የሚል ስጋትን አሳድሯል

ውዴ ፍርሀት ሲሸብባት አየሁ ፥ ያን እብሪተኛ ንቆ መምጣት ለሷም ለኔም ትልቅ ዋጋ እንደሚያስከፍለን ተረድታዋለች መሰለኝ ……….
ገኒ በመጀመርያ ሩጫዋ ዝግ አለ ፥ ከዛ እንደመራመድም ሞከረች ……….. ያ ተንከሲስ በእጁ በትር ይዞ በድፍርስ አይኖቹ እያቁረጠረጠባት ነው! ……………… የኔ ፍቅር ይባስ ብላ ባለችበት ተገትራ ቀረች !

አይ ኤልፓ ፥ አንድዬ በደልህን ይይልህ ! በያንዳንዱ መሰናክሎች ውስጥ እድገቴን ፥ተስፋዬን እና ነገን ማያዬን እያኮሰስከው መሆኑ የማይገባህ ግዑዝ ነህ! አልኩኝ በሆዴ!
ገኒዬ ከሩቅ ታየኛለች ፥ ከእሳቱ ወላፈን ጋር እየፈካች ፥ ከሚግተለተለው ጢስ ጋር እየበነነች………………………………
.
ተፈፀመ!! DIRETUBE

Continue Reading

Art and Culture

በአዲስ አበባ ሁለት የነገሥታት መታሰቢያ ሐውልቶችና ሦስት ጥንታዊ ቤቶች እድሳት ሊጀመር ነው

Published

on

በአዲስ አበባ ሁለት የነገሥታት መታሰቢያ ሐውልቶችና ሦስት ጥንታዊ ቤቶች እድሳት ሊጀመር ነው

በአዲስ አበባ የሚገኙ ሁለት የነገሥታት ሐውልቶችና ሦስት ጥንታዊ ቤቶች እድሳት ሊደረግላቸው መሆኑን የባህልና ቱሪዝም ቢሮ አስታወቀ።

መንግስት ለሐውልቶቹና ለጥንታዊ ቤቶች እድሳት 30 ሚሊዮን ብር በጀት መድቧል፡፡

የቢሮው የኮሙኒኬሽን ዳይሬክተር አቶ ወርቁ መንገሻ እንደሚሉት በመዲናዋ ያሉ ታሪካዊ፣ባሕላዊና ተፈጥሯዊ ቅርሶችን እያደሰ፣ እያስተዋወቀና አዳዲስ የመስህብ ቦታዎችን በማስፋት ላይ ነው።

የአጼ ምኒልክና የአጼ ቴዎድሮስ ሃውልቶች በተጀመረው በጀት ዓመት እድሳታቸው እንደሚደረግላቸው ዳይሬክተሩ ገልጸዋል።

የአዲስ አበባ የመጀመሪያው ከንቲባ ቢትወደድ ወልደ ጻድቅ ጎሹ መኖሪያ ቤት፣የሼክ ኦጄሌ አል ሀሰን ቤተ መንግሥትና በአሁኑ ጊዜ የአራዳ ፍርድ ቤት ሆኖ የሚያገለግለው የቀድሞው የአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤትም እድሳት ከሚደረግላቸው ጥንታዊ ቤቶች መካከል ተጠቃሽ ናቸው።

ሁለቱ የነገሥታት ሐውልቶች 6 ሚሊዮን ብር ለእድሳት የተመደበላቸው ሲሆን፤ ሦስቱን ጥንታዊ ቤቶች ለማደስ ደግሞ 24 ሚሊዮን ብር በጀት እንደተያዘላቸውም ተናግረዋል።

 ሐውልቶቹ የተቀመጡት አደባባይ ላይ በመሆኑ ለጎብኚዎች የማይመቹ ቢሆንም የትራፊክ እንቅስቃሴውን በማያውክ መልኩ እንዲጎበኙ ይደረጋልም ብለዋል።

በቢሮው በ2007 ዓ.ም. ጀምሮ እድሳት ሊያደረግላቸው ከመረጣቸው ሐውልቶች መካከል የአቡነ ጴጥሮስ፣ የስድስት ኪሎ ሰማዕታትና የሚያዝያ 27 የድል መታሰቢያ ሐውልቶች የተጠገኑ ቢሆንም የአጼ ቴዎድሮስ ሴባስቶፖል መታሰቢያና የአጼ ሚኒልክ ሐውልቶች እስካሁን አልተጠገኑም።

ዝርዝር ጥናቱ ጊዜ መፈለጉንና የባቡር ግንባታው ለዕድሳቱ መዘግየት እንደምክንያት ጠቅሰውታል።

ታሪካዊ ቅርሶችንና ሐውልቶችን ይዘታቸው ሳይቀየር ማደስ የሚችል የባለሙያ እጥረትም ሌላው ለሐውልቶቹ ዕድሳት መዘግየት ምክንያት ነው። ena

READ  በኢትዮጵያ ቡድን ውስጥ ወርቅነሽ ኪዳኔን ፍለጋ
Continue Reading

Art and Culture

የድሬ ቲዩብ መረጃ አዘል ጥያቄ – የኢሬቻ በዓል

Published

on

የድሬ ቲዩብ መረጃ አዘል ጥያቄ - የኢሬቻ በዓል

በየዓመቱ መስከረም 21 የሚከበረው የኢሬቻ በዓል በሠላም እንዲከናወን አባገዳዎች ባቀረቡት ጥያቄ መሠረት የዘንድሮው በዓል በታጠቀ ሀይል እንደማይታጀብ፣ የፓለቲካ ፓርቲዎች ሰንደቅ ዓላማ በስፍራው ላይ እንደማይኖር ስምምነት ላይ ተደርሷል።

ይህ ስምምነት ተገቢነቱን እንዴት ያዩታል?
ሠላምና መረጋጋት እንዳይጠፋ ከሕዝቡስ ምን ይጠበቃል ይላሉ?
እንደተለመደው መልሳችን ጨዋነት አይለየው | ድሬቲዩብ

READ  በቦረና እና ጉጂ የተከሰተው ድርቅ ከ19977ቱ የባሰ እንደሆነ አርሶ አደሮች ተናግረዋል
Continue Reading

Trending

news.et Mobile App!

It's Faster!

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close