Connect with us

Art and Culture

ሰው ሀገር የሞተው | በያሬድ ነጋሽ

Published

on

ሰው ሀገር የሞተው  

ሰው ሀገር የሞተው  | በያሬድ ነጋሽ

ከአዲስ አበባ 110 ኪ.ሜ ላይ እርቃ በምትገኘው ወሊሶ መግቢያ ላይ በሚገኘው የጨፎ ቅዱስ ገብርኤል ቤተክርስቲያን አውደ ምህረቱ ፊት ለፊት በሁለተኛው የጣልያን ወረራ ወቅት ለእናት ሀገር በጥብቅ የጀግንነት ዘብ ከቆሙ ኢትዩጵያውያን አርበኞች መካከል አንደኛው ለሆነው ደጅአዝማች ገረሱ ዱኪ መታሰቢያነት በግርማ በቆመለት ሀውልት ስር ስለ ጀግናው ህይወት የሚተርክ በእምነበረድ የታተመ ጽሁፍ በማንበብ ላይ ነበርኩ ፡፡ ጽሁፉን በማንበብ ላይ ሳለሁ ግን አንድ ዘግይተው የመጡ አዛውንት ድርጊት ቀልበን ገዛው፡፡ አዛውንቱ ወደ ጀግናው ሀውልት በመጠጋት ሀውቱ ላይ ከዛፎች ተራግፈው ያረፉትን ቅጠሎች በማንሳት ተጠምደው ነበር፡፡

እኔም ቀደም ብዬ ያላደረኩትን የምንተ እፍረቴን አንድ ሁለት ቅጠል ጎንበስ ብዬ አነሳው፡፡በዛውም ግን ስለጀግው ሀውልቱ ስር በእምነበረድ ከተጻፈው ጽሁፍ በተጨማሪ እንዲነግሩኝ ለመጠየቅ መግቢያ የሚሆነኝን ሰላምታ ሰጠኋቸው፡፡እሳቸውም ሰላምታዬን በትህትና መለሱልኝ ፡፡ወደ ቤተክርስቲያኒቱ የገባሁት በአጋጣሚ እንደሆነ ነግሬ ፤ ባለችኝ አጭር ጊዜ ስለ ጀግናው ተጨማሪ ማብራሪያ ካላቸው እንዲሰጡኝ ጠየኳቸው እና ወደ አንድ ጥላ ስር ይዘውኝ ሄዱ ፡፡አዛውንቱን እንዲነግሩኝ ለጠየኳቸው ጥያቄ በእብነበረዱ ከተጻው በላይ ከእናቱ ፣ ከአባቱ ወይንም ከሰፈርና ከትግል ጓደኞቹ እየሰማሁ እስኪመስለኝ ድረስ ተረኩልኝ፡፡ የወሬያቸው ማገባደጅ ግን እንባ እንዲያቀሩ ያስገደዳቸው ነበር፡፡

“ይሄውልህ ልጄ ቀደም ሲል የውጪ ወራሪ ባህል ፣ ወግ እና ሀይማኖት ሊያጠፋ መጥቷል በተባለ ጊዜ በሰሜን መጥቶ እንደሆን አፍንጫ ሲመታ አይን እንደሚያለቅስ ሁሉ ከደቡቡም፣ ከምእራቡም እና ከምስራቁም ፤ በምዕራብ መጣ ሲባል ጸጉርህን እሳት ነክቶህ እንደው እጅህ በውሀ እንደሚያበርድልህ ሁሉ ከሰሜኑም ከደቡቡም እና ከምስራቁም ፤ በምስራቅ መጣ ሲባል አንድ ሰው በአይምሮው ሀሳብ አሰላስሎ መናገር የፈለገ እነደሆን አንደበቱ እንደሚታዘዘው ሁሉ ከምእራቡም ፣ ከሰሜንና ከደቡቡም ፤ በደቡብ መጣ ሲባል አንድ ገበሬ ዛፍ መቁረጥ አስቦ እግሩ ዛፉ ድረስ ካልወሰደው ፤ ቢወስደው እንኳን እጁ መጥረቢያ ካልጫበጠለት እንደማይሆነው ሁላ ከሰሜን ፣ ከምእራብ እና ከምስራቅ መላው የኢትዩጵያ ህዝብ ማቄን ጨርቄን ሳይል ለእናት ሀገሩ ዘብ ለመቆም የጀግና ሞትን ሞቷል፡፡

READ  አማሮ ነኝ-ከኮሬዎች ምድር

በአደዋ እና በማይጨው ጦርነት የጠላት ጦር በትግራይ በኩል ነበር የመጣው፡፡ ይሄ ችግር ግን የትግራይ ህዝብ ብቻ አልነበረም፡፡ የእናት ሀገር እንጂ ፡፡ለዚህም ነው መላ የኢትዩጵያ ህዝብ ደሙን ከፍሎ እቺን ሀገር ለዛሬ ያሰነበተልን፡፡ የግብጽ ጦር በጉራ በኩል ሲመጣ ችግሩ የኤርትራና የአከባቢው ህዝብ ብቻ ችግር አልነበረም ፡፡ለዛም ነው መላ የኢትዩጵያ ህዝብ በአጼ ዩሀንስ ጦር ውስጥ ተካቶ ህይወቱን የሰጠው፡፡ በምስራቅ በኩል እስከ ሀረርጌ ድረስ ወረራውን በማስፋፋት ወደ ሀገራችን የገባው የሲያድባሬ ጦር አመጣጡ በሱማሌ እና በኦሮሚያ በኩል ነበር፡፡ ይሄም ችግር ግን የሶማሌውና የኦሮሞ ህዝብ ብቻ አልነበረም ፡፡የእናት ሀገር እንጂ፡፡በዚህም ምክንያት በርካታ የኢትዩጵያ ህዝብ ህይወቱን ለሀገሩ ገብሯል፡፡አየህ ኢትዩጵውያን አንዳችን በአንዳችን የደም ውለታ ላንለያይ ተሳስረናል፡፡

ልጄ አሁን ላይ ግን ኢትዩጵያ ከምትዋሰናቸው ጎረቤት ሀገራት ድንበር በተጨማሪ ለጓዳ ጎድጓዳዋ ሁሉ ድንበር አበጅታለች አሉ፡፡አረ እንደውም ጓዳዎቿም የአንተ ሀገር ወዲያ የእኔ ሀገር ወዲህ ብለው ጦር ሰብቀዋ አሉ ፤ የዚህ አከባቢ ሰውና የዚህ አከባቢን ቋንቋ ካልተናገርክ ስራም የሚቀጥርህ የለም ሲሉም ሰማሁ፡፡ልጄ በአደዋ በማይጨው ፣ በሀረርጌው እና በሌሉቹም የሀገሪቷ ክልሎች ላይ ከውጪ ወራሪ ጋር በተደረጉ ጦርነቶች ወቅት ወረራው የተፈጸመበት ቦታ የትውልድ መንደራቸው ባይሆንም እናት ሀገሬ ብለው ህይወታቸውን የሰጡ ጀግኖች እናት ዛሬ ላይ ብትኖር ምን ብላ እንደምታለቅስ ታውቃለህ?” ብለው ጠየቁኝ ፡፡ እኔም እኔ እንጃ የሚል ምላሽ በጭንቅላቴ ሰጧቸው፡፡ “ሰው ሀገር የሞተው እያለች ታለቅስ ነበር ፡፡ምክንያቱም ዛሬ ላይ ሀገሩ የትውልድ መንደሩ ነበራ”፡፡ “አሁን ይሄ ጀግና” አሉኝ ወደ ደጅአዝማች ገረሱ ዱኪ ሀውልት እየጠቆሙኝ ∷ “ጦሩን ማንሳት የነበረበት የጠላት ጦር ትግራይን አጋይቶ ፣ ወሎን አፈራርሶ እና ሸዋን አንድዶ ወሊሶ የገባ እለት ነበር፡፡ምክንያቱም ሀገሩ የትውልድ ስፍራው ስለነበር” እያሉኝ አይናቸው በእናባ ሞላ፡፡ እኔም የእኚህን አዛውንት እንባ ለሀገሪቷ የራሄልን እንባ ያድርግላት እያልኩ አንድ ትውስታ በአይምሮዬ ተከሰተ፡፡

READ  የእኛ መንደር እንደዚህ ነው 2 (የቀጠለ) በያሬድ ነጋሽ

በእኔ እድሜ ሀገራችን የገጠማት ጦርነት የኢትዩ-ኤርትራ ጦርነት ብቸኛው ነበር፡፡የመጨረሻዋም እንዲሆን እመኛለሁ‼፡፡ በዚህ ጦርነት ወቅት በተወለድኩበት አዲስ አበባ . . . ልደታ አከባቢ በቅጽል ስሙ ሞሮኮ ተብሎ የሚጠራ የሰፈሬ ልጅ ሀገር ተወሮ እጅ እግሬን አጣጥፌ አልቀመጥም ብሎ በመዝመት ውድ ህይወቱን በጀግንነት እንደከፈለ አውቃለሁ፡፡እንደ አዛውቱ ገለጻ የሰፈሬ ልጅ ሞሮኮ ከመዝመቱ በፊት የጠላት ጦር የአዲስ አበባ መግቢያ የሆነችው አያት አከባቢ እስኪደርስ ሊታገስ ሲገባው ሰው ሀገር እንደሞተ ተሰማኝ፡፡ነብስ ይማር‼!

አዛውንቱን ከተለየው በኋላ ግን አንድ ስጋት ውስጤ ተጫረ ፡፡ይሄውም አሁን ላይ የጠላት ጦረ በሰሜን ወይንም በደቡብ ወይንም በምስራቅ ወይንም ደግሞ በምዕራብ መጣ ቢባል ከአከባቢው ውጪ ያለን የሀገሪቷ ልጆች ይበለው የሚል ምላሽ እንዳንሰጥ ፍርሀት ነገሰብኝ፡፡ DIRETUBE

Continue Reading

Art and Culture

ነይ የኔ ደመራ! | ሚካኤል አስጨናቂ

Published

on

ነይ የኔ ደመራ!

ሀበሻዎች ግን ጥሩ ብርቃሞች እኮ ነን ! ስልክ ሲገባ ፥ መኪና ሲገባ ፥ ጢያራ ሲገባ ፥ ወፍጮ ሲገባ ፥ ለሁሉም አጀብ አጀብ ብለናል።

ስልክን የሰይጣን ድምጥ የሚያስተጋባ እርኩስ እቃ ፥ መኪናን ነፍስ ያላት ቆርቆሮ (ቁርጥ ግልገል መሳይ ) ፥ ወፍጮን ደግሞ የእህል ሰላቢ አድርገን ቆጥረንም እናውቅ ነበር።
ያኔ ደግሞ ፍርኖ ዱቄት ሀገራችን የገባ ጊዜ ልጆቻችንን ሁሉ ሳይቀር ፉርኖ ብለን በዱቄት ስያሜም ጠርተን እናውቃለን (እዚህ ጋር እየሳኩኝ መሆኑ ይታወቅልኝ ) ፥
ይህም ሁሉ ሆኖ እኔን ግን ክፍት ያለኝ ነገር ቢኖር ገኒዬን ከኔ ለመንጠቅ የሚሯሯጠው ያ ትዕቢተኛ የሰፈራችን ልጅ ስሙ መብራቱ ቦጋለ ሆኖ መቅረቱ ነው! እንደምን ቢሉ አንድም ያኔ ድሮ ገና መብራት ተኸተማችን የገባ ጊዜ አባቱ ከኩራዝ መላቀቅ ብርቅ ሆኖባቸው ስም ጥለውበት ፥ ሌላው ደግሞ አንድዬ የሰው መዛበቻ ሁን ሲለው!
.
በመሰረቱ የመብራቱ ፀባይ ለያዥና ለገናዥ የሚያስቸግር ፥ እንደስሙ ብርሀናማ ሳይሆን ጨለምተኛና የደንቃራ ስራን የሚያዘወትር በምስለት ደረጃ ለኔ የጋኔንን ያህል የሚፀልምብኝ ልጅ ነው። በሰፈሩ ሁሉም ሰው ሰላም አውርዶ ከቤቱ ባይወጣ ቢቀር እንኳ ሌላ ሰፈር ሆነ ብሎ ሄዶ ነገርና ጠብ ይፈልጋል! አዎን ፥ ከሲጃራ ከጫትና ከሴስ ሱስ የማይተናነስ ደባል ሱስ ያየሁት በመብራቱ ነው።

እንደው ባባቱ ዘመን አንድም ብልህና ትንቢተኛ ሰው ጠፋ እንጂ ለዚህ ልጅ ቤተሰቦቹ ስያሜ ሲሰጡት መብራቱን አጠፋ፥ ብርሀን ንሳቸው ፥ ፀሊሙ ጋረደው ቢሆን እንደሚመረጥ ሰው መጠቆም ነበረበት እላለሁ!
.
ለነገሩ እኔ ስለሰው ምን አገባኝ? ከዚህ ሁሉ የስም ጋጋታና ውጣ ውረድ ይልቅ ይህን ልጅ ኤልፓ ብለው ሁሉን ገላጭ ስያሜ እንደሰጠሁት አስባለሁ ፥ ምህ እንደምን አላችሁኝ ልበል? ኤልፓ በያንዳንዱ ቀናቶች ብቻ ሳይሆን በዓልን እንኳ መታገስ አቅቶት ብርሀን ሲነሳን ስላየሁ ብዬ እመልስላቹሀለሁ!

READ  ሙሰኞችን የመመንጠር ተግባር ተጠናክሮ ይቀጥላል ተባለ

ይህም የሆነው በአዲሱ ዓመት መግቢያ ቀናችን መስከረም አንድ ዕለት ነው ፥ መቼም በተለምዶው መሰረት እንኳ ለልደታ የቃዠ ልጅ ወሩን ሙሉ ይባንናል እንደሚባለው ሁሉ መስከረም አንድ ብርሀንን የነሳ ድርጅትም ዓመቱን ሙሉ የጨለማ ዝርጋታ ልማዱን አጧጡፎ ቢቀጥለውስ? የሚል ስጋትን ያጭርብኛል! ይሄ በቀን መባቻ መረገም እኮ ክፉ ነገር ነው!
.
ደመራዬ ገኒ ፥ የከተራ በዓልን ልታከብር ነጠላዋን መስቀልያ አጣፍታ ትታየኛለች ! ህዝብ ከተሰበሰበበት አደባባይ መሀከል ቆማ ከዝማሬው ፥ ከደመራው መንቦልቦል ጋር አብራ ብርሀን እየሰጠች የምትዘምር ይመስለኛል! ጉልላት ዓይኖቿ በሚንቀለቀለው የእሳት ብርሀን ዳሰስ ተደርገው ስስ ጨለማ መልሶ ሲጋርዳቸው የሚታየው ትዕይንት ልብን ያነሆልላል!

ገኒን ላገኛት ይገባል ፥ ከጓደኞቿ ለይቻት የያዝኩላትን ስጦታ ብሰጣት እወዳለሁ ! የደመራውን ነበልባል በእኔ እቅፍ ውስጥ ሆና እያየች ልዩ ትዝታን ከልባችን ማህደር ቋጥረን እናስቀር ዘንድ እፈልጋለሁ ፤ ውዴ አንገትህ ስር ግብት ሲሉ ልክ እንደ ደመራው ወላፈን ገላህ ደስ የሚል ሙቀትን ይለግሳል እንድትለኝ እሻለሁ !

የኔ ፍቅር ከከናፍርሽ ድንበር ተላቀው የሚወጡት ቃላቶችሽ ደግሞ ለኔ ወላፈኔ ናቸው ብዬ በስሱ ጉንጮቻን እስማት ዘንድ ነው ምኞቴ!
መብራቱ ግን አለ ! ከስሙ ግብር ጋር ሆድና ጀርባ ሆኖ ፍቅራችንን በጉልበት ሊያደበዝዝ የሚተጋው የክፋት ውላጅ!
.
ገኒዬ መጣች ፥ ንፋሱ ነጠላዋን ያርገበግበዋል ፤ ግንባሯ ላይ የተነሰነችው ፀጉር ሰያፍ ተቀምጣ ከንፋሱ ጋር አብራ ትጫወታለች ፤ ሀጫ በረዶ በመሰሉት ጥርሶቿ ከነበልባሉ ጭስ ጋር አብረው የሚግተለተሉ ይመስላሉ!

ገኒ ደስታዬ ነች ፥ ገኒ ለኔ ስራዬን ማንቂያ ብርሀኔ ነች ፥ በርሷ ውስጥ ተፈጥሮን አያለሁ ፥ በርሷ ውስጥ ነገዬን እተነብያለሁ !
የትንቢቴና ሰናይ ተስፋን የምቋጥርባት ዕንቁዬ ደግሞ ማንንም ሳትሰማ ተንደርድራ ልታቅፈኝ እየሮጠች ነው! እፎይ እየመጣች እኮ ነው።
.
“አይሆንም ገነት ! አይኔ እያየ በገዛ መንደሬ ፥ እንደልቤ በምፈነጭበት መንደሬ ላይ ሆነሽ ለዛ መናኛ ደስታን ልትሰጪ አትቺዪም” ኤልፓ ነበር ስሙን ቄስ ይጥራውና እሱንማ አፌን ሞልቼ አባቱ ባወጣለት ስም አልጠራውም።

READ  ሰሞኑን በውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት አካባቢ ሰፊ መነጋገሪያ የሆነው የአምባሳደር ሬድዋን ሁሴን ጉዳይ

ውዴ ፍርሀት ሲሸብባት አየሁ ፥ ያን እብሪተኛ ንቆ መምጣት ለሷም ለኔም ትልቅ ዋጋ እንደሚያስከፍለን ተረድታዋለች መሰለኝ ……….
ገኒ በመጀመርያ ሩጫዋ ዝግ አለ ፥ ከዛ እንደመራመድም ሞከረች ……….. ያ ተንከሲስ በእጁ በትር ይዞ በድፍርስ አይኖቹ እያቁረጠረጠባት ነው! ……………… የኔ ፍቅር ይባስ ብላ ባለችበት ተገትራ ቀረች !

አይ ኤልፓ ፥ አንድዬ በደልህን ይይልህ ! በያንዳንዱ መሰናክሎች ውስጥ እድገቴን ፥ተስፋዬን እና ነገን ማያዬን እያኮሰስከው መሆኑ የማይገባህ ግዑዝ ነህ! አልኩኝ በሆዴ!
ገኒዬ ከሩቅ ታየኛለች ፥ ከእሳቱ ወላፈን ጋር እየፈካች ፥ ከሚግተለተለው ጢስ ጋር እየበነነች………………………………
.
ተፈፀመ!! DIRETUBE

Continue Reading

Art and Culture

በአዲስ አበባ ሁለት የነገሥታት መታሰቢያ ሐውልቶችና ሦስት ጥንታዊ ቤቶች እድሳት ሊጀመር ነው

Published

on

በአዲስ አበባ ሁለት የነገሥታት መታሰቢያ ሐውልቶችና ሦስት ጥንታዊ ቤቶች እድሳት ሊጀመር ነው

በአዲስ አበባ የሚገኙ ሁለት የነገሥታት ሐውልቶችና ሦስት ጥንታዊ ቤቶች እድሳት ሊደረግላቸው መሆኑን የባህልና ቱሪዝም ቢሮ አስታወቀ።

መንግስት ለሐውልቶቹና ለጥንታዊ ቤቶች እድሳት 30 ሚሊዮን ብር በጀት መድቧል፡፡

የቢሮው የኮሙኒኬሽን ዳይሬክተር አቶ ወርቁ መንገሻ እንደሚሉት በመዲናዋ ያሉ ታሪካዊ፣ባሕላዊና ተፈጥሯዊ ቅርሶችን እያደሰ፣ እያስተዋወቀና አዳዲስ የመስህብ ቦታዎችን በማስፋት ላይ ነው።

የአጼ ምኒልክና የአጼ ቴዎድሮስ ሃውልቶች በተጀመረው በጀት ዓመት እድሳታቸው እንደሚደረግላቸው ዳይሬክተሩ ገልጸዋል።

የአዲስ አበባ የመጀመሪያው ከንቲባ ቢትወደድ ወልደ ጻድቅ ጎሹ መኖሪያ ቤት፣የሼክ ኦጄሌ አል ሀሰን ቤተ መንግሥትና በአሁኑ ጊዜ የአራዳ ፍርድ ቤት ሆኖ የሚያገለግለው የቀድሞው የአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤትም እድሳት ከሚደረግላቸው ጥንታዊ ቤቶች መካከል ተጠቃሽ ናቸው።

ሁለቱ የነገሥታት ሐውልቶች 6 ሚሊዮን ብር ለእድሳት የተመደበላቸው ሲሆን፤ ሦስቱን ጥንታዊ ቤቶች ለማደስ ደግሞ 24 ሚሊዮን ብር በጀት እንደተያዘላቸውም ተናግረዋል።

 ሐውልቶቹ የተቀመጡት አደባባይ ላይ በመሆኑ ለጎብኚዎች የማይመቹ ቢሆንም የትራፊክ እንቅስቃሴውን በማያውክ መልኩ እንዲጎበኙ ይደረጋልም ብለዋል።

በቢሮው በ2007 ዓ.ም. ጀምሮ እድሳት ሊያደረግላቸው ከመረጣቸው ሐውልቶች መካከል የአቡነ ጴጥሮስ፣ የስድስት ኪሎ ሰማዕታትና የሚያዝያ 27 የድል መታሰቢያ ሐውልቶች የተጠገኑ ቢሆንም የአጼ ቴዎድሮስ ሴባስቶፖል መታሰቢያና የአጼ ሚኒልክ ሐውልቶች እስካሁን አልተጠገኑም።

ዝርዝር ጥናቱ ጊዜ መፈለጉንና የባቡር ግንባታው ለዕድሳቱ መዘግየት እንደምክንያት ጠቅሰውታል።

ታሪካዊ ቅርሶችንና ሐውልቶችን ይዘታቸው ሳይቀየር ማደስ የሚችል የባለሙያ እጥረትም ሌላው ለሐውልቶቹ ዕድሳት መዘግየት ምክንያት ነው። ena

READ  ለአበበ ቢቂላ ስታዲየም ጥገናና ጣሪያ ማልበስ ስራ ስምምነት ተፈረመ
Continue Reading

Art and Culture

የድሬ ቲዩብ መረጃ አዘል ጥያቄ – የኢሬቻ በዓል

Published

on

የድሬ ቲዩብ መረጃ አዘል ጥያቄ - የኢሬቻ በዓል

በየዓመቱ መስከረም 21 የሚከበረው የኢሬቻ በዓል በሠላም እንዲከናወን አባገዳዎች ባቀረቡት ጥያቄ መሠረት የዘንድሮው በዓል በታጠቀ ሀይል እንደማይታጀብ፣ የፓለቲካ ፓርቲዎች ሰንደቅ ዓላማ በስፍራው ላይ እንደማይኖር ስምምነት ላይ ተደርሷል።

ይህ ስምምነት ተገቢነቱን እንዴት ያዩታል?
ሠላምና መረጋጋት እንዳይጠፋ ከሕዝቡስ ምን ይጠበቃል ይላሉ?
እንደተለመደው መልሳችን ጨዋነት አይለየው | ድሬቲዩብ

READ  የኢንተርኔት መቋረጥ የንግድ እንቅስቃሴዎችን እያወከ ነው
Continue Reading

Trending

news.et Mobile App!

It's Faster!

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close