Connect with us

Art and Culture

ዘመን መለወጫ መስከረም ወር የሆነበት ምክንያት

Published

on

የኢትዮጵያ የወራት ሁሉ መጀመሪያ መስከረም ነው፡፡ ይህ ወር ዘመን መለወጫ፣ ዕንቁጣጣሽ፣ ቅዱስ ዮሐንስ እየተባለ ይጠራል፡፡

ዘመን መለወጫ
ዘመን መለወጫ መስከረም ወር የሆነበት ምክንያት “ብርሃናት /ፀሐይ፣ ጨረቃ፣ ከዋክብት/ የዓመት ዑደታቸውን በጳጉሜ ወር ጨርሰው በመስከረም ወር ስለሚጀምሩ ነው፡፡ ሌሊቱ ከቀኑ ጋር ይተካከላል፡፡

ዓመቱን ጠንቅቀው ቢቆጥሩ 364 ቀናት ይሆናል፡፡ “ሌሊቱም ከቀኑ ጋራ ይተካከላል፡፡ ዓመቱም ጠንቅቆ ቢቆጥሩት ሦስት መቶ ስልሳ አራት ቀን ይሆናል፡፡ /ሄኖክ.26፥44/ “ዘመናችንን እንደ ቀድሞ አድሱ” /ሰ.ኤር.5፥21/ እንዲል፡፡

በዘመነ ኖኅ ዓለምን ንፍር ውኃ አጥለቅልቆት ከቆየ በኋላ ዳግመኛ ውኃው የጎደለበት በመሆኑ /ኩፋሌ 7፥1/ “በመጀመሪያው ወር መባቻም ምድር ታየች” እንዲል፡፡

ዕንቁጣጣሽ
1. “ዕንቁ – ዕፅ አመጣሽ” ብሎ የአበባውን መፈንዳት ያመለክታል፡፡

2. ኖኅ ለሦስቱ ልጆቹ አህጉራትን በእጣ ሲያካፍላቸው አፍሪካ ለካም ደረሰችው፡፡ በአፍሪካ ምድርም ሲገባ በመጀመሪያ ያረፈው በኢትዮጵያ ነበር፡፡ ሀገሪቱም በአደይ አበባ አሸብርቃ ነበር፡፡ ወሩ ወርኀ መስከረም በመሆኑ ደስ ብሎት ዕንቁ ዕጣ ወጣሽልኝ ይህችን ወቅት እንቁጣጣሽ ብሏታል፡፡

3. /1ነገ.10፥1-10/ ኢትዮጵያዊቷ ንግሥት ሣባ /አዜብ የንጉሡን ጥበብ ከመስማት ማየትን መርጣ ወደ ንጉሥ ሰሎሞን ከብዙ ሠራዊቶቿ ጋር የእጅ መንሻ በመያዝ ሄደች፡፡ ንጉሡም በደስታ ተቀብሎ እርሱም “እንቁ ለጣትሽ ጌጥ ይሁንሽ” በማለት አራት አይነት ቀለም የሚታይበት በቀንና በሌሊት የምታበራ ቀለበት ሰጥቷታል፡፡ ወሩም ወርኀ መስከረም ነበር፡፡ ከዚህ በመነሣት እንቁጣጣሽ የሚለው ስያሜ ወጥቷል

 

ቅዱስ ዮሐንስ
ዮሐንስ የስሙ ትርጉም «ጸጋ እግዚአብሔር» ማለት ነው፡፡ ዓውደ ዓመት በግእዝ ሲሆን በአማርኛ የዘመን መለወጫ/ ቅዱስ ዮሐንስ፣ ዕንቁጣጣሽ እየተባለም ይጠራል፡፡

READ  አሜሪካ ያልተቆራረጠ የኢንተርኔትና የሞባይል አገልግሎት ሊኖር እንደሚገባ አሳሰበች

የመጥምቁ ዮሐንስ ተግባር ለዘመነ ወንጌል በር ወይም መነሻ ሆኖ መገኘቱን በመረዳት የቤተክርስቲያን አበው የበዓላቱን ድንጋጌ በወሰኑበት ጊዜ የመጥምቁ ዮሐንስ መታሰቢያ በዓል የኢትዮጵያ ርዕሰ ዓውደ ዓመት በሚሆን መስከረም ፩ ቀን እንዲከበር በየዓመቱ የዘመኑ መጀመሪያ በእርሱ ስም እንዲጠራ አባቶች ደንግገዋል፡፡ / ድርሳነ ዘቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ ገጽ 1ጠ 3/ ይህንንም በዓል አባቶቻችን በርእሰ ዓውደ ዓመት ማክበር እንደሚገባ አስበው ያደረጉት ነው፡፡

መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ በሰማዕትነት ያረፈበት ቀን ሆኖ አይደለም፡፡ ለአዲሱ ዓመት መጀመሪያ ወይም ርእሰ ዓውደ ዓመት «ቅዱስ ዮሐንስ» ይባላል፡፡

መጽሐፈ ስንክሳር የዓመቱን መጀመሪያ /መስከረምን/ ሲያትት «ይህ የመስከረም ወር የተባረከ ነው እርሱም የግብጽና የኢትዮጵያ ዓመቶች መጀመሪያ ነው በማለት ያስረዳል፡፡ የዚህ ወር ቀኑና ሌሊቱ እኩል ፲፪ ሰዓት ነው፡፡ ከዚህ በኋላ ከመስከረም አንድ ቀን ጀምሮ ቀኑ እየጎደለ ይሔዳል፡፡ DIRETUBE

Continue Reading

Art and Culture

ነይ የኔ ደመራ! | ሚካኤል አስጨናቂ

Published

on

ነይ የኔ ደመራ!

ሀበሻዎች ግን ጥሩ ብርቃሞች እኮ ነን ! ስልክ ሲገባ ፥ መኪና ሲገባ ፥ ጢያራ ሲገባ ፥ ወፍጮ ሲገባ ፥ ለሁሉም አጀብ አጀብ ብለናል።

ስልክን የሰይጣን ድምጥ የሚያስተጋባ እርኩስ እቃ ፥ መኪናን ነፍስ ያላት ቆርቆሮ (ቁርጥ ግልገል መሳይ ) ፥ ወፍጮን ደግሞ የእህል ሰላቢ አድርገን ቆጥረንም እናውቅ ነበር።
ያኔ ደግሞ ፍርኖ ዱቄት ሀገራችን የገባ ጊዜ ልጆቻችንን ሁሉ ሳይቀር ፉርኖ ብለን በዱቄት ስያሜም ጠርተን እናውቃለን (እዚህ ጋር እየሳኩኝ መሆኑ ይታወቅልኝ ) ፥
ይህም ሁሉ ሆኖ እኔን ግን ክፍት ያለኝ ነገር ቢኖር ገኒዬን ከኔ ለመንጠቅ የሚሯሯጠው ያ ትዕቢተኛ የሰፈራችን ልጅ ስሙ መብራቱ ቦጋለ ሆኖ መቅረቱ ነው! እንደምን ቢሉ አንድም ያኔ ድሮ ገና መብራት ተኸተማችን የገባ ጊዜ አባቱ ከኩራዝ መላቀቅ ብርቅ ሆኖባቸው ስም ጥለውበት ፥ ሌላው ደግሞ አንድዬ የሰው መዛበቻ ሁን ሲለው!
.
በመሰረቱ የመብራቱ ፀባይ ለያዥና ለገናዥ የሚያስቸግር ፥ እንደስሙ ብርሀናማ ሳይሆን ጨለምተኛና የደንቃራ ስራን የሚያዘወትር በምስለት ደረጃ ለኔ የጋኔንን ያህል የሚፀልምብኝ ልጅ ነው። በሰፈሩ ሁሉም ሰው ሰላም አውርዶ ከቤቱ ባይወጣ ቢቀር እንኳ ሌላ ሰፈር ሆነ ብሎ ሄዶ ነገርና ጠብ ይፈልጋል! አዎን ፥ ከሲጃራ ከጫትና ከሴስ ሱስ የማይተናነስ ደባል ሱስ ያየሁት በመብራቱ ነው።

እንደው ባባቱ ዘመን አንድም ብልህና ትንቢተኛ ሰው ጠፋ እንጂ ለዚህ ልጅ ቤተሰቦቹ ስያሜ ሲሰጡት መብራቱን አጠፋ፥ ብርሀን ንሳቸው ፥ ፀሊሙ ጋረደው ቢሆን እንደሚመረጥ ሰው መጠቆም ነበረበት እላለሁ!
.
ለነገሩ እኔ ስለሰው ምን አገባኝ? ከዚህ ሁሉ የስም ጋጋታና ውጣ ውረድ ይልቅ ይህን ልጅ ኤልፓ ብለው ሁሉን ገላጭ ስያሜ እንደሰጠሁት አስባለሁ ፥ ምህ እንደምን አላችሁኝ ልበል? ኤልፓ በያንዳንዱ ቀናቶች ብቻ ሳይሆን በዓልን እንኳ መታገስ አቅቶት ብርሀን ሲነሳን ስላየሁ ብዬ እመልስላቹሀለሁ!

READ  Cote d’Ivoire, the Most Improved in Global Competitiveness Report 2015-2016

ይህም የሆነው በአዲሱ ዓመት መግቢያ ቀናችን መስከረም አንድ ዕለት ነው ፥ መቼም በተለምዶው መሰረት እንኳ ለልደታ የቃዠ ልጅ ወሩን ሙሉ ይባንናል እንደሚባለው ሁሉ መስከረም አንድ ብርሀንን የነሳ ድርጅትም ዓመቱን ሙሉ የጨለማ ዝርጋታ ልማዱን አጧጡፎ ቢቀጥለውስ? የሚል ስጋትን ያጭርብኛል! ይሄ በቀን መባቻ መረገም እኮ ክፉ ነገር ነው!
.
ደመራዬ ገኒ ፥ የከተራ በዓልን ልታከብር ነጠላዋን መስቀልያ አጣፍታ ትታየኛለች ! ህዝብ ከተሰበሰበበት አደባባይ መሀከል ቆማ ከዝማሬው ፥ ከደመራው መንቦልቦል ጋር አብራ ብርሀን እየሰጠች የምትዘምር ይመስለኛል! ጉልላት ዓይኖቿ በሚንቀለቀለው የእሳት ብርሀን ዳሰስ ተደርገው ስስ ጨለማ መልሶ ሲጋርዳቸው የሚታየው ትዕይንት ልብን ያነሆልላል!

ገኒን ላገኛት ይገባል ፥ ከጓደኞቿ ለይቻት የያዝኩላትን ስጦታ ብሰጣት እወዳለሁ ! የደመራውን ነበልባል በእኔ እቅፍ ውስጥ ሆና እያየች ልዩ ትዝታን ከልባችን ማህደር ቋጥረን እናስቀር ዘንድ እፈልጋለሁ ፤ ውዴ አንገትህ ስር ግብት ሲሉ ልክ እንደ ደመራው ወላፈን ገላህ ደስ የሚል ሙቀትን ይለግሳል እንድትለኝ እሻለሁ !

የኔ ፍቅር ከከናፍርሽ ድንበር ተላቀው የሚወጡት ቃላቶችሽ ደግሞ ለኔ ወላፈኔ ናቸው ብዬ በስሱ ጉንጮቻን እስማት ዘንድ ነው ምኞቴ!
መብራቱ ግን አለ ! ከስሙ ግብር ጋር ሆድና ጀርባ ሆኖ ፍቅራችንን በጉልበት ሊያደበዝዝ የሚተጋው የክፋት ውላጅ!
.
ገኒዬ መጣች ፥ ንፋሱ ነጠላዋን ያርገበግበዋል ፤ ግንባሯ ላይ የተነሰነችው ፀጉር ሰያፍ ተቀምጣ ከንፋሱ ጋር አብራ ትጫወታለች ፤ ሀጫ በረዶ በመሰሉት ጥርሶቿ ከነበልባሉ ጭስ ጋር አብረው የሚግተለተሉ ይመስላሉ!

ገኒ ደስታዬ ነች ፥ ገኒ ለኔ ስራዬን ማንቂያ ብርሀኔ ነች ፥ በርሷ ውስጥ ተፈጥሮን አያለሁ ፥ በርሷ ውስጥ ነገዬን እተነብያለሁ !
የትንቢቴና ሰናይ ተስፋን የምቋጥርባት ዕንቁዬ ደግሞ ማንንም ሳትሰማ ተንደርድራ ልታቅፈኝ እየሮጠች ነው! እፎይ እየመጣች እኮ ነው።
.
“አይሆንም ገነት ! አይኔ እያየ በገዛ መንደሬ ፥ እንደልቤ በምፈነጭበት መንደሬ ላይ ሆነሽ ለዛ መናኛ ደስታን ልትሰጪ አትቺዪም” ኤልፓ ነበር ስሙን ቄስ ይጥራውና እሱንማ አፌን ሞልቼ አባቱ ባወጣለት ስም አልጠራውም።

READ  የፖሊስ አባሉን በድንጋይ መትቶ የገደለዉ ተከሳሽ በእስራት ተቀጣ

ውዴ ፍርሀት ሲሸብባት አየሁ ፥ ያን እብሪተኛ ንቆ መምጣት ለሷም ለኔም ትልቅ ዋጋ እንደሚያስከፍለን ተረድታዋለች መሰለኝ ……….
ገኒ በመጀመርያ ሩጫዋ ዝግ አለ ፥ ከዛ እንደመራመድም ሞከረች ……….. ያ ተንከሲስ በእጁ በትር ይዞ በድፍርስ አይኖቹ እያቁረጠረጠባት ነው! ……………… የኔ ፍቅር ይባስ ብላ ባለችበት ተገትራ ቀረች !

አይ ኤልፓ ፥ አንድዬ በደልህን ይይልህ ! በያንዳንዱ መሰናክሎች ውስጥ እድገቴን ፥ተስፋዬን እና ነገን ማያዬን እያኮሰስከው መሆኑ የማይገባህ ግዑዝ ነህ! አልኩኝ በሆዴ!
ገኒዬ ከሩቅ ታየኛለች ፥ ከእሳቱ ወላፈን ጋር እየፈካች ፥ ከሚግተለተለው ጢስ ጋር እየበነነች………………………………
.
ተፈፀመ!! DIRETUBE

Continue Reading

Art and Culture

በአዲስ አበባ ሁለት የነገሥታት መታሰቢያ ሐውልቶችና ሦስት ጥንታዊ ቤቶች እድሳት ሊጀመር ነው

Published

on

በአዲስ አበባ ሁለት የነገሥታት መታሰቢያ ሐውልቶችና ሦስት ጥንታዊ ቤቶች እድሳት ሊጀመር ነው

በአዲስ አበባ የሚገኙ ሁለት የነገሥታት ሐውልቶችና ሦስት ጥንታዊ ቤቶች እድሳት ሊደረግላቸው መሆኑን የባህልና ቱሪዝም ቢሮ አስታወቀ።

መንግስት ለሐውልቶቹና ለጥንታዊ ቤቶች እድሳት 30 ሚሊዮን ብር በጀት መድቧል፡፡

የቢሮው የኮሙኒኬሽን ዳይሬክተር አቶ ወርቁ መንገሻ እንደሚሉት በመዲናዋ ያሉ ታሪካዊ፣ባሕላዊና ተፈጥሯዊ ቅርሶችን እያደሰ፣ እያስተዋወቀና አዳዲስ የመስህብ ቦታዎችን በማስፋት ላይ ነው።

የአጼ ምኒልክና የአጼ ቴዎድሮስ ሃውልቶች በተጀመረው በጀት ዓመት እድሳታቸው እንደሚደረግላቸው ዳይሬክተሩ ገልጸዋል።

የአዲስ አበባ የመጀመሪያው ከንቲባ ቢትወደድ ወልደ ጻድቅ ጎሹ መኖሪያ ቤት፣የሼክ ኦጄሌ አል ሀሰን ቤተ መንግሥትና በአሁኑ ጊዜ የአራዳ ፍርድ ቤት ሆኖ የሚያገለግለው የቀድሞው የአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤትም እድሳት ከሚደረግላቸው ጥንታዊ ቤቶች መካከል ተጠቃሽ ናቸው።

ሁለቱ የነገሥታት ሐውልቶች 6 ሚሊዮን ብር ለእድሳት የተመደበላቸው ሲሆን፤ ሦስቱን ጥንታዊ ቤቶች ለማደስ ደግሞ 24 ሚሊዮን ብር በጀት እንደተያዘላቸውም ተናግረዋል።

 ሐውልቶቹ የተቀመጡት አደባባይ ላይ በመሆኑ ለጎብኚዎች የማይመቹ ቢሆንም የትራፊክ እንቅስቃሴውን በማያውክ መልኩ እንዲጎበኙ ይደረጋልም ብለዋል።

በቢሮው በ2007 ዓ.ም. ጀምሮ እድሳት ሊያደረግላቸው ከመረጣቸው ሐውልቶች መካከል የአቡነ ጴጥሮስ፣ የስድስት ኪሎ ሰማዕታትና የሚያዝያ 27 የድል መታሰቢያ ሐውልቶች የተጠገኑ ቢሆንም የአጼ ቴዎድሮስ ሴባስቶፖል መታሰቢያና የአጼ ሚኒልክ ሐውልቶች እስካሁን አልተጠገኑም።

ዝርዝር ጥናቱ ጊዜ መፈለጉንና የባቡር ግንባታው ለዕድሳቱ መዘግየት እንደምክንያት ጠቅሰውታል።

ታሪካዊ ቅርሶችንና ሐውልቶችን ይዘታቸው ሳይቀየር ማደስ የሚችል የባለሙያ እጥረትም ሌላው ለሐውልቶቹ ዕድሳት መዘግየት ምክንያት ነው። ena

READ  የኢትዮጵያ መንግሥት የዴሞክራሲና የሰብዓዊ መብት አስተዳደር በአሜሪካ የኮንግረስ አባላት ፊት ተተቸ
Continue Reading

Art and Culture

የድሬ ቲዩብ መረጃ አዘል ጥያቄ – የኢሬቻ በዓል

Published

on

የድሬ ቲዩብ መረጃ አዘል ጥያቄ - የኢሬቻ በዓል

በየዓመቱ መስከረም 21 የሚከበረው የኢሬቻ በዓል በሠላም እንዲከናወን አባገዳዎች ባቀረቡት ጥያቄ መሠረት የዘንድሮው በዓል በታጠቀ ሀይል እንደማይታጀብ፣ የፓለቲካ ፓርቲዎች ሰንደቅ ዓላማ በስፍራው ላይ እንደማይኖር ስምምነት ላይ ተደርሷል።

ይህ ስምምነት ተገቢነቱን እንዴት ያዩታል?
ሠላምና መረጋጋት እንዳይጠፋ ከሕዝቡስ ምን ይጠበቃል ይላሉ?
እንደተለመደው መልሳችን ጨዋነት አይለየው | ድሬቲዩብ

READ  አሜሪካ ያልተቆራረጠ የኢንተርኔትና የሞባይል አገልግሎት ሊኖር እንደሚገባ አሳሰበች
Continue Reading

Trending

news.et Mobile App!

It's Faster!