Connect with us

Art and Culture

ወራጅ አለ!

Published

on

ወራጅ አለ!

ወራጅ አለ! ሚካኤል አስጨናቂ ፥ በድሬ ቲዩብ)| Michael Aschenaki

<< ቆይ ግን ፥ ለመኪና ወያሎች ቡኒው የፀጉር ሂና በነፃ ነው እንዴ የሚታደላቸው? >>

እኔማ አንዳንዴ ግራ ግብት ይለኛል ፥ የመኪና ባለቤቶች ረዳት ሊቀጥሩ ሰፈልጉ ፀጉሩን ቡኒ ቀለም የሚቀባ ብለው እንደ መስፈርት ያወጡ ይሆን? ወይስ ማንም ሰው ወያላ ሲሆን ‘አራት ኪሎ ፥ ካሳንቺስ ፥ መገናኛ’ እያለ ሲለፍፍ የጉሮሮውን መድረቅ ተከትሎ ፀጉራቸውም አብሮ ይደርቅ ይሆንን?

እንደውም አንድ ነገር ትዝ አለኝ ፥ በባለፈው ሳምንት መጨረሻ ላይ አጎቴ ከክፍለ ሀገር ሊመጣ ነው አላልኳችሁም ነበር? ትዝ አላችሁ አይደል? መጣ እኮ ፤ በግራ እጁ አስር ኪሎ በሶ በቀኝ እጁ ደግሞ አስራ አምስት ኪሎ ቦሎቄ ይዞ መጣ!
እኔማ መጀመርያ ላይ “ጎተራውን ሁሉ ሳይቀር በጀርባው አዝሎ ይሆን እንዴ የመጣው?” ብዬ ጀርባውን አተኩሬ ሳየው ፥
“አንተ ጀርባዬን የምታጠናው ሽብርተኛ ሀይል እመስልሀለሁ እንዴ?” ብሎ ኩም አደረገኝ ፤ አስቡት ኦገኖቼ ይሄ ጀርባ ማጥናት የሚባለው ነገር ለካ ኢትዮጲያ ሬዲዮ እንኳ በቅጡ የማይሰራበት የሀገራችን ገጠራማው ክፍል ሁሉ ደርሷል!

”አጎቴ ጀርባ ማጥናት ነው ያልከኝ ፥ ኧረ ይህን ቃል ከወዴት ሰማኅው?” አልኩት መገረሜን አንገቴን ከታች ላይ በማወዛወዝ እየገለፅኩለት

“ ይሄማ አንዳንድ ፀረ ልማት እና ኪራይ ሰብሳቢ ሀይሎች የብሄር ብሄረሰቦች አሻራ ያረፈበትን ህገ መንግስት በሀይል ለመናድ እየተመሳጠሩ እና እያሴሩ ሲገኙ እኛ የገጠር ቀበሌ አስተዳዳሪና ካቢኔዎች የኋላ ታሪካቸውን ለማጥናት የምንጠቀምበት ንግግር ነው” ብሎ በቅንፍ ውስጥ የገጠር ካቢኔ መሆኑንም አያይዞ ሹክ አለኝ። አዎ ከዚህ በላይ እኔም ከቀበጣጠርኩ ቀጣዩ የሚጠናው ጀርባ የኔ ሊሆን ይችላል በሚል ስጋት እያጣፈፍኩና እያስካለብኩት ወደ ሰፈሬ የሚወስደው ታክሲ ውስጥ ይዤው ገባሁ።
አጎቴ ቆፍጠን ብሎ ፥ ወያላው ላይ ትክ ብሎ ካፈጠጠበት በኋላ

READ  ኢትዮጵያ የቱሪዝም አባቷን ሞት ነጠቃት | በቁሙ ለሞት እንጂ በስራው ሕያው ለሆነ አይለቀስም

“አንተ ወፈፌ! ፥ የማንን ኮበሌ ጭድ ለጭድ ስታላፋ ነው ፥ ፀጉርህ እንዲህ እብቅ በ እብቅ የሆነው ” አለው ።
“ ጀለስካ ” አለኝ ረዳቱ ወደኔ ዞር ብሎ “ምንሼ ነው እኒህን አብረው የመጡት ፋያሽ የፀጉር ቀለም አያርፉም እንዴ?ቆይ እኒህ ሰውዬ ከገዳም ነው ወይንስ ከክልል ነው የመጡት?” አለኝ አራድኛ ቋንቋ በተቀላቀለበት ንግግሩ ጥያቄውን እያዥጎደጎደ፤
አጠገቤ ተቀምጣ የነበረችው ልጅ ፈገግ አለች ! አቤት እኒያ ሀጫ በረዶ የመሰሉ ጥርሶቿ ስስ የሆነው ከናፍሯን ተሻግረው ብቅ ሲሉና ከፈገግታዋ ጋር ከተፍ የሚሉት ስርጉዶቿ እንዴት የውበት ጣራ ላይ እንደሰቀሏት አጠይቁኝ ፥ ታክሲ ውስጥ ከተሳፈርኩበት ሰዓት አንስቶ እርሷን ለማናገር ስንት ጊዜ ይሄ ቂጣ የቀደደው አፌን ከፍቼ እንደዘጋሁ እኔ ነኝ የማውቀው? ድንገት የአጎቴን ገድ ማን ያውቃል? የግራ ጎኔን ክፋይ ላገኛት ነው መሰል? ቁርጥ እኔ የምፈልጋት አይነት ሴት ነች።

በቃ ያበጠው ይፈንዳ እንጂ አሁን ስሟን ጠይቄ ልተዋወቃት ይገባል!
“ የኔ ስም ሚኪ ይባላል ፥ ያንቺን ትነግሪኝ ቆንጆ?” አልኳት የእጆቼን መዳፍ በሰላምታ መልክ እየሰደድሁላት
“ ኧህ የኔ ………………….” አላልኩም ስሟን ልትነግረኝ ነው። እኔ ድሮውንስ እጣ ፈንታዬን መች አጣኋትና
“ ወራጅ አለ !” አለች ቀጥላ በሚስረቀረቀው ቀጭን ድምጿ ንግግሯን ከፍ አድርጋ
ውይ ደግሞ ታክሲው ለክፋቱ እንዴት ፈጥኖ እንደቆመ ፥ ወሽመጤ ቁርጥ ሲል ታወቀኝ።

”ምፅ! አወይ ድህነት ክፉ ፥ አሁን ይቺ የወረደችው ልጅ ምናለ ቤተሰቦቿ ትንሽ ጨመር አድርገው ከጉልበቷ በታች ያልተቀደደ ሙሉ ቀሚስ ቢገዙላት ፥ እንዴት ያለችውን መልከመልካም ሸጋ ልጅ አጠፏት መሰለህ!?“ አለኝ አጎቴ የልጅቷን አጭር ቀሚስ አይቶ ካበቃ በኋላ እኔ ወደተቀመጥኩበት ቦታ አንገቱን ሶስት መቶ ስልሳ ዲግሪ አጠማዞ ፥ በዕውነቱ አጎቴ በሰዓቱ ስሜታዊ ሆኖ ነበር ለማለት ይቻላል ።

READ  የሚበረታታው የኢትዮጲያ የሙዚቃ ኢንዱስትሪ!

“ አንቺ ፋያሽ እርጥብ ተሸላሚ አርሶአደር ነገር ናቸው ” ብሎ ወያላው በዚያ የመለቁሴ ፎጣ በመሰሉ ጥርሶቹ ፈገግ ሲል እኔ ደግሞ በተራዬ ፊቴን እንደ ርጥም ብርድልብስ ዘፍዝፌው ስኮሳተር ነበር ፥ ይሁንና ግን ተቃጠል ሲለኝ ሁሉም ተሳፋሪ የወያላው ቀፋፊ ሳቅን ተከትለው አሽካኩ ፥ ። እኔኮ ግርም የሚሉኝ ነገር ሲናገር እንኳ ስርዓት ያልተሞላበት ና አፉ ላይ የመጣለትን ያለ ለከት የሚዘባርቅ ሰውን በመንቀፍ እና አደብ በማስያዝ ፈንታ ፥ ክፉ ንግግሩን ተከትለው የሚያሽካኩት በርታ ባይ አጃቢዎች ናቸው።

አዎን የብዙዎቻችን ችግር ከዚህ ይጀምራል ፥ እንደ ቀልድ እና እንደ ዋዛ እሰይ እሰይ እያልን የምናበረታታቸው ክፉ ልማዶች ጭራሽ ይባስ ብለው አሁን ደግሞ የባህላችንም አካሎች እየሆኑ የመምጣታቸውን ነገር እያሰቡ ማስተዋል ያሻል።
ለዛም ነው ወያላው በተናገረው ቅጥ አምባሩ በጠፋበት አማርኛ ሲያስካኩ የነበሩ ተሳፋሪዎች ከልቤ ያበገኑኝ።
እናም ከወያላው ፈገግታ ጋር አንድ ነገር ታሰበኝ ፥ አበስኩ ገበርኩ! ያን ሀጫ በረዶ የመሰለ ጥርስ ባየ አይኔ የሰፈራችህ ሴትዮ የሆኑት እትዬ ማዘንጊያሽ ያሰጡትን የባቄላ ክክ የመሰለ ጥርስ ያሳየኝ!? ዕውነት ፥ ዕውነት አጎቴ ገደቢስ ካድሬ ነው ።

DIRETUBE

Continue Reading

Art and Culture

ወደ ዳንጉር ተራራ፤ ከማንቡክ እስከ ጉብላክ

Published

on

ወደ ዳንጉር ተራራ፤ ከማንቡክ እስከ ጉብላክ

ወደ ዳንጉር ተራራ፤ ከማንቡክ እስከ ጉብላክ | ተጓዡ ጋዜጠኛ ሄኖክ ስዩም ወደ ዳንጉር ተራራ ይዞን ሊወጣ መተከል ዞን ገብቷል፡፡ በማንቡክ የነበረውን ቆይታ የጉብላክ ከተማን ድባብ እየተረከ ዳገቱን ይዞን ይወጣል፡፡ ስውሩ የተፈጥሮ መስህብ እስከ ዛሬስ የት ነበር? ብሎ ይጠይቃል፡፡ ቋንቋ አብሮ ለመኖር እንቅፋት የማይሆንበትን አኗኗርን እንዲህ ያስጎበኘናል፡፡ | ሄኖክ ስዩም በድሬ ቲዩብ

ማንቦጓ የሚለው ቃል የመጣው ከጉምዝኛ ነው፡፡ መዋቢያ ማለት ነው ትርጉሙ፡፡ ማንቦጓ የሚለው ቃል ደግሞ ማንቡክን ወለደ፡፡ እኔ ማንቡክ ነኝ፡፡

በአሶሳ በኩል ነው የመጣሁት 379 ኪሎ ሜትሮችን ተጉዤ እዚህ ደርሻለሁ፡፡ ያለሁባት ከተማ ስያሜዋን ያገኘችው ከማንቡክ ወንዝ ነው፡፡

የጉምዝ ሴቶች ወደ ወንዙ እየወረዱ ከሚዋቡበት፤ እናም ወንዙን ማንቦጓ ሲሉ መዋቢያ አሉት፡፡ ማንቡክ ከዚህ ቃል ተገኘ፡፡

ዳንጉር ነኝ፡፡ መተከል ገብቻለሁ፡፡ እዚህ ብዙ ተሸሽጎ የኖረ መስህብ አለ፡፡ እዚህ ምንም ያልተነገረለት ተአምር ተቆጥሮ አያልቅም፡፡ የጠንካራ ገበሬዎች ከተማ በጠዋት ትነቃለች፡፡ ሲያቅላላ የታረደው በሬ ጸሐይ ስትወጣ ትዝታውም አይተርፍ፡፡ እንዲህ ናቸው ስጋ ቤቶቿ፤ ብዙው ሱቅ ከግብርና የተቆራኘ ነው፡፡ ብዙ ሰው የሚያወጋችሁ ምድር ምን ያህል ፍሬ እንደሰጠችው ነው፡፡ ብዙ ቋንቋ የሚሰማባት ከተማ ናት፡፡

የሰው ልጆች ከተማ፤ 838700 ሄክታር ቆዳ ስፋት ካለው ዳንጉር ወረዳ ብዙው ቆላማ ነው፡፡ ሦስት እጁ ቆላማ በሆነበት ምድር ደግሞ ሃያ በመቶ የሚሆን አስደናቂ ደጋ ምድር አለ፡፡ ማንቡክ ግን ሞቃታማ ናት፡፡

በ1962 ዓ.ም. ነበር ከተማ ሆና የተቆረቆረችው፡፡ ከከተማዋ ታሪክ ጋር ባለውለታ ሆነው ፊታውራሪ ኢያሱ ዘለቀ እና አቶ ተፈራ ሆሬ ስማቸው ጎልቶ ይነሳል፡፡ ማንቡክን በጠዋት ለቅቄ መንገድ ጀመርኩ፡፡ ቀጥዬ የምንደረደርባት ከተማ ጉብላክ ነች፡፡

READ  መረጃ አዘል ጥያቄ | በማህበራዊ ሚዲያ ዘረኝነትን መስበክ

ጉብላክ ከማንቡክ በበለጠ ለግብርና ሕይወት ትቀርባለች፡፡ ሁለ ተገሯ ከምድር ፍሬ ጋር የተገናኘ ነው፡፡ እዚህም እዚያም ሰሊጥ በቆሎ ማሽላ ነው ጨዋታው፡፡ ትራክተሮች ማየት ብርቅ አይደለም፡፡ የማሳ ላይ ውሎ አላደርስ ብሏቸው የነተበ ልብሳቸውን አላወልቅ ያሉ ብርቱዎች ወዛም ያደረጓት ከተማ ናት፡፡

ጉብላክ ሰባ በመቶ ምድሩ ሜዳማ ለሆነው ዳንጉር አንድ ማሳያ ናት፡፡ ሩቅ ድረስ በተዘረጉ የእርሻ ማሳዎች ተከባለች፡፡ ከጉብላክ እስከ ድባጉያ እጓዛለሁ፡፡ ከዚያ በኋላ ግን በእግር ነው፡፡

ለብዙ ሰዓታት በእግር መጓዝ፤ ወደ ዳንጉር ተራራ አናት መውጣት፤ ከዳንጉር አናት ሆኖ ትይዩውን በላያን ማየት፤ እድሜ ጠገቡን ገዳም መጎብኘት፤ የደገኛውን ምድር እስክጠግበው መቆየት፡፡ ወደዚያው ለመሄድ መንገድ ላይ ነኝ፡፡ DireTube

Continue Reading

Art and Culture

“ህዳር ሲታጣን” በዚህ ዘመን….

Published

on

“ህዳር ሲታጣን” በዚህ ዘመን….

ከ100 ዓመታት በፊት በአገራችን በህዳር ወር ተከስቶ የበረው የኢንፍሉዌንዛ በሽታ ስፍር ቁጥር የሌለው የሰው ህይወት እንዳጠፋ የታሪክ መዛግብት ያስረዳሉ።

በዘመኑ የነበሩት ነግስታት የበሽታውን ስያሜ “የህዳር በሽታ” ብለው በሽታው በቀላሉ ሊስፋፋ የሚችለው ደግሞ ከጽዳት ጉድለት መሆኑን ለህዝብ በማስገንዘብ ነዋሪዎች የመንደራቸውን ቆሻሻ እያሰባሰቡ በማቃጠል በሽታውን ለመከላከል እንዲዘምት በአዋጅ አዘዙ።

ይህ የቆሻሻ ማቃጠልና በጭስ የማጠኑ ልምድ በጊዜው የነበረውን በሽታ በማጥፋት ከፍተኛ ሚና የተጫወተ ቢሆንም አሁን የምናቃጥላቸው ፌስታልና የተለያዩ ኬሚካል ያላቸው ቁሶች የከባቢ ሙቀት መጨመርን የሚያባብስ መሆኑን የዘርፉ ባለሙያዎች ይገልጻሉ፡፡

በዘንድሮው ህዳር 12 ማለዳም አዲስ አበባ በግራጫማ ጭስ ታፍና ተስተውላለች፡፡

በጉዳዩ ላይ ያለዎት ሀሳብ አስተያየት ያካፍሉን!!  ebc

READ  ለክብር ዶ/ር ሀዲስ ዓለማየሁ የነኀስ ኃውልት ቆመላቸው
Continue Reading

Art and Culture

የዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ ከፊት መምጣት

Published

on

የዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ ከፊት መምጣት

የዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ ከፊት መምጣት፤ የኦቦ ለማ መገርሳ ካቢኔ ሩቅ አሳቢነት እና የኦሮሞ ባህል ጥላቻን የመጥላት እሴት | ከስናፍቅሽ አዲስ በድሬቲዩብ

ዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ የኦዳ ትራንስፖርት የብስራት ጉባኤ ላይ ከፊት ታይተዋል፡፡ ጎናቸው ያሉት ያሳደጓቸው የፖለቲካ ልጆች ናቸው፡፡ በርሃ ሳሉ አይተዋወቁም፡፡ የበርሃ ጓዱን ለእግዜሃር ሰላምታ ዓይኑን አያሳየኝ በሚል የፖለቲካ ሜዳ ሌላ ዓይነት ጨዋታ ማየታችን አጃኢብ አስብሎን ከርሟል፡፡

እውነቱ ግን ኦሮሚያን የሚመሯት የኦሮሞ ልጆች መሆናቸው ነው፡፡ አንድ መሪ የሚመራው ሕዝብ አብራክ ክፋይ ሲሆን ባህሉን ያከብራል፡፡ እንደ ባህሉ ይኖራል፡፡ ከሀገር ወግ አያፈነግጥም፡፡

እኔ በኦዳ ትራንስፖርት ጉባኤ ላይ ነጋሶን ከነ ለማ ጋር አብሬ ሳያቸው የገባኝ የገዳ ሥርዓት እሴት ምን ያህል ታላቅ መሆኑን ነው፡፡ በሀሳብ ልትለያይ ትችላለህ ግን ጠላት አይደለህም፡፡

ኦሮሚያን በመምራት በኩል የኦሮሞን ባህል አውቆ እንደ ኦሮሞ በመምራት ረገድ የተሳካላቸው መሪ አባዱላ ነበሩ፡፡ ግን እሳቸው በዚያን ወቅት ብቻቸውን ናቸው፡፡ ዛሬ ድፍን ካቢኔው ሊባል በሚችል መልኩ የአባቶቹን ወግ ጠንቅቆ ያውቃል፡፡ የአባቶቹ ወግ ደግሞ ጥላቻን ይጠላል፡፡

እናም እንደ ገዳ ባህል ወንድም ወንድሙን አይጠላም፡፡ ሀሳቡን ስለ ጠላ ወንድሙን አያሳድም፡፡ የዶክተር ነጋሶ ከፊት መምጣት ምስጢሩ ይሄ ይመስለኛል፡፡ ያም ሆኖ በጥላቻ ፖለቲካ መጠጥ የሰከርን ስለሆነ በሆነው ነገር ደንግጠናል፡፡ ተገርመን አላበቃንም፤ አሰላስለን አልጨረስንም፡፡

ዶክተሩ በምን አግባብ ዳግም በኦሮሞ ህዝብ ጉዳይ እንደ አንድ ኦሮሞ በጉባኤ እንግዳ ሆነው ይታደማሉ ብለን እናስብ ነበር፡፡ አዲስ ትውልድ መጣና አደረገው፡፡ በዶክተሩ ቋንቋ ስንጠቀም፤ መንግስቱ ሃይለማርያምን የማይመስል አዲስ ትውልድ፡፡ ይሄ ሌሎቹም ጋር ቢለመድ መልካም ነበር፡፡ ግን ውሃ መውቀጥ ስለሆነ አልናፍቀውም፡፡ ኦሮሚያ ይቀጥል ዘንድ ግን እመኛለሁ፡፡

READ  ለክብር ዶ/ር ሀዲስ ዓለማየሁ የነኀስ ኃውልት ቆመላቸው

ኢትዮጵያ ዲሞክራሲን ብዙ ዓመታት ቀድማ የጀመረች ሀገር ናት ብለን ስንሟገት ማስረጃችን ገዳ ነው፡፡ ሀሳብ እንጂ ሰው እንደማይገፋ ማሳያ የሆነው ይህ ባህል የገዳ ስርዓት እሴት የፈጠረው ነው፡፡ እናም ደስ ያሰኛል፡፡

ኦህዴድ ቀጥሎ ስለ ዶክተሩ ህልውና ያስብበት፡፡ ተገፍተዋል፡፡ እንደ አንድ ተራ ሀገር ዘራፊ ካድሬ እንኳን የሚታዩ አይደሉም፡፡ ርዕሰ ብሔሩ በብዙ ችግሮች ውስጥ ናቸው፡፡

ትናንትናቸውን ማሰብ ባይቻል እንኳን ጀርመንን ከመሰለች ሀገር ከሞቀ ህይወት የሰው ሀገር ሰው ጭምር ይዘው ሀገር አለኝ ብለው የመጡት የኦሮሞን ህዝብ ለማገልገል እንጂ የጀመሩት ትምህርት አላልቅ ብሏቸው አሊያም፤ ከዚች ሀገር ስራ ፍለጋ አይደለምና፤ አርቀን በማሰብ ትውልድ የሚኮራበት ስራ እንስራ፡፡ DireTube

Continue Reading

Trending

news.et Mobile App!

It's Faster!

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close