Connect with us

Economy

ኢትዮጵያ የበርበራን ወደብ ሀያ በመቶ የሚጠጋ ድርሻ መውሰዷ ተዘገበ

Binyam G-Kirstos

Published

on

ኢትዮጵያ የበርበራን ወደብ ሀያ በመቶ የሚጠጋ ድርሻ መውሰዷ ተዘገበ

ኢትዮጵያ የበርበራን ወደብ ሀያ በመቶ የሚጠጋ ድርሻ መውሰዷ ተዘገበ – ባለፉት ቀናት ግንባታው ይፋ የሆነውንና በሶማሊላንድ የሚገኘውን የበርበራ ወደብ ዱባይ ፖርትሰ የተባለ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ኩባንያ ለ30 አመታት በኮንትራት መውሰዱን ተከትሎ ኢትዮጵያ የኢቨስትመንት ድርሻ መግዛቷን የሶማሊላንድ መንግስት አስታወቀ።

ከሶማሊያ ራሷን በመገንጠል ነፃነቷን ያወጀችው ሶማሊላንድ በማንም ሀገር እስካሁን እውቅና አልተሰጣትም።

ከ 444 ሚሊየን ዶላር በላይ ወጪየተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ኩባንያ ዱባይ ፖርትሰ በተሸኘው ሳምንት የበርበራን ወደብ ተረክቧል።  ኩባን ያው 65 በመቶ ድርሻ ሲኖረው ቀሪውን 35 በመቶ የሶማሊላንድና የኢትዮጵያ መንግስት ይወስዳሉ። የኢትዮጵያ ድርሻ 19 በመቶ ነው።

ዘግይቶ በተነገረ መረጃ ደግሞ ለኢትዮጵያ 19 በመቶ ድርሻ የሰጠው ዱባይ ፖርትሰ እንጂ የሶማሊላንድ መንግስት አይደለም ሲሉ አንዳንድ የሶማሊላንድ ባለስልጣናት ተከራክረዋል። የሶማሊላንድ ድርሻ 35 በመቶ ሲሆን ዱባይ ፖርትሰ ካለው 65 በመቶ ድርሻ 19 በመቶ ለኢትዮጵያ ሸጧል ብለዋል።

የጅቡቲን ወደብ የሚያስተዳድረው ራሱ ዱባይ ፖርትሰ በተደጋጋሚ በወደብ መጠቀሚያ ዋጋ ላይ ያደረገው ጭማሪ ለወደብ አልባዋ ኢትዮጵያ ትልቅ ራስ ምታት ሆኖ ቆይቷል።

የተባበሩት አረብ ኤምሬትስም ሆነች ኢትዮጵያ ከራስ አገዟ ሶማሊላንድ መንግስት ጋር የሚያደርጉት ውል የሶማሊያ ፌደራል መንግስትን ሉዓላዊነት የሚዳፈርና ህገ ወጥ ነው በሚል የሞቃዲሾ መንግስት ተቃውሞውን አሰምቷል። የበርበራ ወደብ በተመረቀበት ወቅት የኢትዮጵያ ሚንስትር የሚመሩት የልዑካን ቡድን በቦታው ተገኝቶ ነበር – ዋዜማ ራዲዮ

READ  ሃይ ጋይስ! እንዴት ናችሁ? አሳዬ ደርቤ
Continue Reading

Business

ሃይኒከን ገብስ አምራች ገበሬዎችን ለመርዳት የነደፈው ፕሮጀክት ውጤት እያስገኘ ነው አለ

Published

on

ሃይኒከን ገብስ አምራች ገበሬዎችን ለመርዳት የነደፈው ፕሮጀክት ውጤት እያስገኘ ነው አለ

ሃይኒከን ኢትዮጵያ የአርሶ አደሩ የቢራ ገብስ ምርት በብዛትና በጥራት እንዲያድግ ባለፉት አራት ዓመታት ባደረገው ጥረት የአርሶአደሩ ምርት ከሶስት እስከ አራት እጥፍ እንዲያድግ ማስቻሉን አስታወቀ፡፡

ሃይኒከን ኢትዮጵያ ሰሞኑን በሰጠው መግለጫ የአገር ውስጥ የቢራ ገብስን መጠቀም ላይ ትኩረት ሰጥቶ ከኢዩኮርድ፣ ከእርሻ ትራንስፎርሜሽን ኤጀንሲ እና ከኢትዮጵያ እርሻ ምርምር ኢንስቲትዩት ጋር በጥምረት መስራት የጀመረው እ.ኤ.አ በ2013 መሆኑን አስታውሷል፡፡

 

ፕሮጀክቱ ለአርሶአደሮች ከሚሰጠው ጥቅም ባሻገር የቢራ ገብስ በምርት ብዛትና ጥራት እንዲያድግ ለማድረግ ያስቻለ ሲሆን የአርሶአደሮችን ገበያ የማግኘት ችግርንም ለመቅረፍ ችሏል፡፡

ሃይኒከን የአርሶአደሩ ምርት እንዲጨምር ያስመጣቸው ሁለት ዓይነት ምርጥ ዘሮች ማለትም ትራቭለር ኤንድ ግሬስ (Traveler & Grace) በመባል የሚታወቁ ሲሆን የፕሮጀክቱ ቀትተና ተጠቃሚ የሆኑ 20 ሺህ 894 አርሶአደሮች በተጨማሪ 30 ሺህ አርሶአደሮች የምርጥ ዘር ተጠቃሚ እንዲሆኑ ማስቻሉን መግለጫው ያስረዳል፡፡

ሃይኒከን የጀመረው ፕሮጀክት ከውጭ የሚገባውን የገብስ ምርት በአገር ውስጥ በመተካት የውጭ ምንዛሪ የማዳንና የአርሶአደሩን ሕይወት የማሻሻል ዓላማ ያለው መሆኑን መግለጫው ጠቁሞ በእስካሁኑ ሒደትም የበርካታ አርሶአደሮች ኢኮኖሚያዊ አቅም እንዲያድግና የቤተሰቦቻቸው የኑሮ ደረጃ ከፍ እንዲል ማስቻሉን ጠቅሷል፡፡

በተያያዘም ዜናም በደሌ ቢራ እና የሃይኒከን አፍሪካ ፋውንዴሽን በጋራ በመሆን በ5 ነጥብ 6 ሚሊየን ብር የበደሌ ሆስፒታል የማስፋፊያ ግንባታ በማጠናቀቅ ለህብረተሰቡ ማስረከቡን፣ በሐረር ለሚገኘው ለፈንቀሌ ጤና ጣቢያ የህክምና መሳሪያዎችና የአምቡላንስ ደጋፍ ማድረጉን፣ በቂሊንጦ 12 ለሚደርሱ እድሮች የቁሳቁስ ድጋፍ ማድረጉን፣ በዚያው በቂሊንጦ ለወረዳ አምስት ጤና ጣቢያ የእናቶችና ሕጻናት ህክምና ክፍል ለማቋቋም፣ የአንቡላንስ ዕርዳታ ለመስጠት ማቀዱን አብራርቷል፡፡

READ  ህንድ የአንድ ቢሊዮን ዶላር ብድር ለኢትዮጵያ እንደምታቀርብ አስታወቀች

በተጨማሪም በዋልያ ቢራ ስም ለኢትዮጵያ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን 56 ሚሊየን ብር እና በሶፊ ማልት ስም ለአትሌቲክስ ፌዴሬሽን የ30 ሚሊየን ብር የስፖንሰር ሺፕ ድጋፍ ማድረጉንም አስታውሷል፡፡

Continue Reading

Business

በ 3 ሺህ ብር ደመወዝ የመኖር ሰቆቃ?!

Published

on

በ 3 ሺህ ብር ደመወዝ የመኖር ሰቆቃ?!

በ 3 ሺህ ብር ደመወዝ የመኖር ሰቆቃ?! | በጸሎት ፍ. በድሬቲዩብ

ያው ለሰሚው ቀላል ግን ለሚኖረው ሰው ከባድ ጥያቄ ነው፡፡ ኑሮህ ነውና ምላሹም በእጅህ ነው፡፡ የቅርብ ጥናት እንዲህ ይላል፡፡ የኢትዮጵያ ሲቪል ሰርቪስ (የመንግሥት ሠራተኛው) ቁጥር በ1983 ዓ.ም ገደማ 216 ሺህ ነበር፡፡ ዛሬስ? ይህ ቁጥር አድጎና ተመንድጎ 1 ነጥብ 6 ሚሊየን ደርሷል፡፡ ከዚህ ቁጥር ውስጥ ወደ 1 ነጥብ 4 ሚሊየን ያህሉ በክልል የሚገኙ ሠራተኞች ናቸው፡፡ ከእነዚህ ሠራተኞች 60 በመቶ ገደማ ከ3 ሺ ብር በታች ወርሃዊ ደመወዝ ተከፋይ ነው፡፡ ይህ ደመወዝ በግል ዘርፍ ተቀጥረው ከሚሰሩት ጋር ሲነጻጸር እስከ 50 በመቶ ልዩነት አለው፡፡ ጥናቱ በንጽጽር የግሉ ዘርፍ በ50 በመቶ ከፍ ያለ ክፍያ ፈጻሚ ነው ይለናል፡፡ ይህ መረጃ የተቀነጨበው ፎረም ፎር ሶሻል ስተዲ በጥቅምት ወር 2010 ይፋ ካደረገው ጥናት ነው፡፡

ወደገደለው እንግባ፡፡ በአሁኑ ወቅት ካለው ተጨባጭ የኑሮ ውድነት አኳያ 3 ሺህ ብር ምን ይገዛል? በ3 ሺህ ብር ደመወዝ መኖር ይቻላል ወይ? የሚል ገራገር ጥያቄ በመሰንዘር ወደሐተታዬ ልሻገር፡፡ መቼም ቦሌ አካባቢ በ3 ሺ ብር ዘናጭ ስኒከር ጫማ ለመሸመት ከሱቅ ወደ ሱቅ በመንከራተት እግርህን ልታቀጥን ትችላለህ፡፡ ወይንም ወደአምባሳደር ሱቆች ጎራ ብለህ በሀገርኛ ሱፍ ጢቅ ብለህ ልትታይም ትችላለህ፡፡ አለበለዚያም እዚያው ቦሌን ሳትለቅ ሁለትና ሶስት ጓደኞችህን ይዘህ በተንቆጠቆጡ ሬስቶራንቶች ባለጌ ወንበር ላይ ተሰይመህ በድራፍት ቢራ ብቻ ትልቅ የመሰለህን 3 ሺህ ብር መዘህ ልትገላገለው ከልካይ የለብህም፡፡ ግን ጥያቄው እሱ አይደለም፡፡

መንግሥታችን ባለፉት ዓመታት የሚኩራራበት ባለሁለት አሀዝ ዕድገት ማስመዝገቡን በተደጋጋሚ ሲነግረን ኖሯል፡፡ ግን እሱ የሚለው ዕድገት የእኔንና የአንተን ወርሃዊ ደመወዝ ከፍ አድርጎት ከሰቆቃ ሕይወት ሊታደገን አልቻለም፡፡ በኑሮዬ ተገልጾ «አዎን መንግስቴ ላገኘኽው ውጤት እንኳን ደስ አለን!» ልለው አልቻልኩም፡፡

READ  አቶ በረከት ስምኦን ሥልጣን ለመልቀቅ ጥያቄ አቀረቡ

እስቲ አሁን በአዲስአበባ ውስጥ በ3 ሺህ ብር ደመወዝ ባለአንድ መኝታ ክፍል መኖሪያ ቤት ለመከራየት ይቻላልን? አዎን.. ምናልባት ወደከተማዋ ጫፎች ወጣ ብትል ታገኛለህ ልትለኝ ትችላለህ፡፡ እሱንማ ተገድጄ እያደረኩት፣ እየኖርኩትኝም አይደል!?… ከዚያስ? የልጆች ት/ቤት፣ ቀለብ፣ ትራንስፖርት…ሌላ ሌላም ለማሟላት ያለውን ሰቆቃ ለአንተ አልነግርህም፡፡ እናም ይሄ በወጉ መብላት፣ መጠጣት፣ ደስተና ሆኖ ማደር የተሳነው ሀይል ስለመልካም አስተዳደር መስፈን እንደሙዚቃ በየዕለቱ ስታንጎራጉርለት ብትውል የሚሰማህ ይመስልሃል? የአገልጋይነት መንፈስ የለህም እያልክ ጠዋት ማታ በግምገማ ስትሞሸልቀው ብትውል እንደሮቦት የተሞላውን ሊሠራ የሚችል ይመስልሃል? የራበው፣ የተጨነቀ፣ የደበተው፣ ደስታ የራቀው ሠራተኛ፣ በኪሱ መራቆት ምክንያት ብቻ በ5/11 ስሌት ለመመገብ የተገደደ (ቁርስና ምሳ በ5 ሰዓት፣ መክሰስና እራት በ11 ሠዓት) ሠራተኛ እንግዶቹን ፈገግ ብሎ ተቀብሎ፣ ጉዳያቸውን በቶሎ ፈጽሞ መላክ የሚያስችል አቅምና ሞራልስ ከወዴት ያገኛል?
እውነቱን እንነጋገር ከተባለ ለሙስናና ብልሹ አሠራር መንሰራፋት አንዱና ትልቁ ምክንያት የመንግስት ሠራተኛው ተገቢውን የጥቅምና የሃሳብ ተካፋይ መሆን አለመቻሉ መሆኑን በእርግጠኝነት እነግርሃለሁ፡፡

አንድ የ3 ሺህ ብር ደመወዝተኛ የዓመት ደመወዙ በጉቦ መልክ ተከፍሎት ሕገወጥ ሥራ እንዲሰራ ቢጠየቅ ለእናት ሀገሩ ፍቅር ብሎ እምቢየው፣ አልችልም የማለት አቅም ቢያጣ ለምን ይገርመሀል? በዚህ ሁኔታ የሙስናና ብልሹ አሠራር ችግር ባይቀረፍ ለምን ይደንቀሀል?

በቅርቡ የተደረገውን የምንዛሪ ለውጥ ታስታውሳለህ፡፡ ምክንያት በመንግሥታችን መረጃ መሠረት የብር የመግዛት አቅም በ15 በመቶ ወድቋም፡፡ በዚህ ስሌት መሠረት 3 ሺህ ብር ወርሃዊ ደመወዝ ያገኝ የነበረ የመግስት ሠራተኛ ደመወዙ ወደ በ 450 ብር ቀንሶ ወደ 2 ሺ 550 ብር ወርዷል ማለት ነው፡፡ ለዚህ በመንግስት የተሰጠው ማካካሽ የለም፡፡ ያው እንደለመድከው ቻለው ነው የተባለው፡፡ ግን እንዲህ ዓይነቱን የኑሮ ሰቆቃ እስከመቼ ተሸክሞ መዝለቅ ይችላል?

READ  ሃይ ጋይስ! እንዴት ናችሁ? አሳዬ ደርቤ

እናም መንግሥቴ ሆይ!…ተለመነኝ?… የቀጠርካቸውን ሠራተኞችህ ሰቆቃ አብዝተህ ተመልከት! እርግጥ ነው፣ ሀገሪትዋ ደሀ በመሆንዋ በኑሮው ውድነት ልክ የሚከፍል አቅም ሊኖራት እንደማይችል ይታወቃል፡፡ ግን በዚህ ምክንያት ሠራተኞች የሰቆቃ ኑሮ እየገፉ መንግሥት እንዲያገለግሉ መጠበቅ እጅግ የከፋ ጭካኔ ነው፡፡

የመንግሥት ተቋማት የአገልግሎት አሰጣጥ የማዘመኑና ቀልጣፋ የማድረጉ ጉዳይ ብዙ ሐብትና ጉልበት ጨርሶም ጠብ የሚል ፍሬ ማግኘት ያልቻለው የመንግሥት ሠራተኛው በኑሮውና በሥራው ደስተኛ ካለመሆኑ ጋር በቀጥታ የተሳሰረ ነው፡፡ እናም ለውጥ እንዲመጣ ሠራተኛውን የሃሳብና የጥቅም ተካፋይ ማድረግ ይገባል፡፡

በየተቋማቱ ስርቆት እንዲቀንስና የአገልጋይነት መንፈስ እንዲሰርጽ መጀመሪያ አገልጋዮችህን አስደስተህ ከጎንህ ማሰለፍ መቻል አለብህ፡፡ አለበለዚያ ቀጣዩ የማህበራዊ ቀውስ የመጀመሪያው ገፈት ቀማሽ አንተው መሆንህን አስታውስሃለሁ፡፡ DireTube

Continue Reading

Business

አቆርቋዥ ነጋዴዎች እና የማይታደግ መንግሥት ክርን ያረፈብን ሸማቾች

Published

on

አቆርቋዥ ነጋዴዎች እና የማይታደግ መንግሥት ክርን ያረፈብን ሸማቾች

አቆርቋዥ ነጋዴዎች እና የማይታደግ መንግሥት ክርን ያረፈብን ሸማቾች |  በኢትዮጵያ ሚዛን መቀሸብ አሁን ሕጋዊ ሆኗል፤ ልክ የጠፋበት ጊዜ ላይ ሸማች እንደመሆን ጉዳት የለም፡፡ |  ከስናፍቅሽ አዲስ በድሬቲዩብ

ደርግ ናፈቀናት እንዳትሉኝ፤ የናፈቀኝ ፍትሕ ነው፡፡ ዳቦው አንሶ፣ እንጀራው አንሶ፣ ብርቱካኑ አንሶ፣ ዘይቱ አንሶ፣ ብሩ ከዶላር ሚዛን ላይ ሲያርፍ አንሶ የእኛ ብሶት ብቻ ከልኩ በላይ ተትረፍርፏል፡፡

እንዲህ ሲሆን ምን ይናፍቀኛል፤ በክርኑ ፍትሕ የሚያሰፍን ለህዝብ የሚንሰፈሰፍ አንጀት ያለው መንግስት፤ የትም ልክ የሆነ ሚዛን ማየት ብርቅ ሆኗል፡፡

ሚዛኖች የመቀሸቢያ ስልቶች ሆነዋል፡፡ ቢያንስ መቶ ቢበዛ ሁለት መቶ ግራም የሚቀሽቡ ሚዛኖችን የሚያመርተው ማን እንደሆነ አላውቅም፡፡ ልኬቱን በልኩ ማግኘት ግን የማይቻል ሆኗል፡፡

ለምን እንዲህ ሆነ? ለምን ፍትሕ ጠፋ? ሌብነት ስለምን ነገሠ? ተደጋጋሚ ፍተሻዎች ተደርገው ያውቃሉ፡፡

ብዙ ዳቦ ቤቶች ከልክ በታች ሲሸጡ ተይዘው ታሽገው ነበር፡፡ የሚዛን ልክ ፍተሻ ሲደረግ የተገኘውን ውጤት አይተነዋል፡፡ ምን ያለ የጭካኔ ዘመን ላይ እንደደረስን ከዚህ የሚበልጥ ማሳያ የለም፡፡

ቤተስኪያን ሳሚዎች፣ መስጂድ የማይጠፉ፣ ጸሎትና ስብከት የሚሉ ነጋዴዎች ቤተ እምነታቸው ከሚያሰተምራቸው የሚዘሉት የሰው ሀቅ መብላትን ነው፡፡ ብዙዎች ስልቅጥ አድርገው ይበሉታል፡፡

ሁለት ሚዛን ይዘው ንግዳቸውን የሚያጧጡፉት ብዙ ናቸው፡፡ አንዱ ልኩ ነው፤ አንዱ ደግሞ የነሱ የትርፍ መንገድ፡፡ ፈታሾች ዘው አይሉም፡፡ ልንመጣ ነው ይላሉ፡፡ ሲመጡ ትክክሉ ይወጣል፡፡ ልክ የሆነ ሚዛን የሚለውን ማህተም መተው ይሄዳሉ፡፡ ሚዛን ቀሻቢዎች ቢያንስ ከሚቀሽቡን ከእኛ ይሄን ዓይነቱን መረጃ ቢደብቁን እንኳን ሸጋ ነበር ግን ምንም አታመጡም ብለው ይነግሩናል፡፡

READ  ህንድ የአንድ ቢሊዮን ዶላር ብድር ለኢትዮጵያ እንደምታቀርብ አስታወቀች

ደርግ በዋጋ ጉዳይ ነጋዴው ላይ የወሰደው ርምጃ አንድ ወቅት የጭካኔ መገለጫ ሆኖ ነበር፡፡ ሸማች ሳይቀር ያማው እርምጃ ነው፡፡

ዛሬ ሸማች ምነው ደርግን ባደረገኝ የሚልበት ጊዜ መጣ፡፡ የሚረሸነው ቀሻቢ እና ክፍ ነጋዴ ቁጥር የለውም፡፡ የየወረዳው መንግስት ኮሙኒኬሽን የፌስ ቡክ ገጾች ሰሞኑን ዘገባቸው በዚህ ወረዳ እንዲህ ያለ ሸቀጥ ደብቀው ዋጋ ለማስወደድ የሞከሩ ነጋዴዎች ላይ እርምጃ ተወሰደ የሚል ነው፡፡ እርምጃው ግን ሱቁን ለሳምንት ማሸግ አሊያም የተደበቀውን መውሰድ ነው፡፡ ይሄ ከታለመው ትርፍ አኳያ እርምጃ ሳይሆን ኪሳራ ነው፡፡  ጓድ ሊቀመንበርና መንግስታቸው ይሄንን አይነቱን ነጋዴ አቆርቋዥ የሚል ስም ሰጥተውት ነበር፡፡ በእርግጥም አቆርቋዥ ነው፡፡ በአገኘው አጋጣሚ ሁሉ የሚያቆረቁዘን፡፡

የሚያሳዝነው የሚታደግ መንግስት የለንም፡፡ ዜና እየለቀቀ እርምጃ እወስዳለሁ ብሎ ለፍፎ ከወዲሁ ነቅተው እንዲጠብቁ የሚያስጠነቅቅ አብሮ በላ ሹመኛው ሌላ አቆርቋዥ ሆኗል፡፡ የሁሉም ክንድ ያረፈው እኛ ሸማቾች ላይ ነው፡፡ ልክ የጠፋበት ጊዜ ላይ ሸማች እንደመሆን ክፍ ነገር የለምና፡፡ DireTube

Continue Reading

Trending

news.et Mobile App!

It's Faster!

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close