Connect with us

Africa

ኤርትራን ጨምሮ የአፍሪካ ቀንድ ሀገሮች የኢኮኖሚ ማኅበረሠብ እንዲፈጥሩ ሀሳብ ቀረበ

VOA Amharic

Published

on

ኤርትራን ጨምሮ የአፍሪካ ቀንድ ሀገሮች የኢኮኖሚ ማኅበረሠብ እንዲፈጥሩ ሀሳብ ቀረበ

ኤርትራን ጨምሮ የአፍሪካ ቀንድ ሀገሮች የኢኮኖሚ ማኅበረሠብ እንዲፈጥሩ ሀሳብ ቀረበ

ኢትዮጵያን በይፋ በመጎብኘት ላይ የሚገኙት የሱዳኑ ፕሬዚዳንት ኦማር ሀሰን አልበሽር የአፍሪካ ቀንድ ሀገሮች ኤርትራን በመጨመር አንድ የኢኮኖሚ ማኅበረሠብ ለመፍጠር መስራት አለባቸው አሉ፡፡

ኢትዮጵያን በይፋ በመጎብኘት ላይ የሚገኙት የሱዳኑ ፕሬዚዳንት ኦማር ሀሰን አልበሽር የአፍሪካ ቀንድ ሀገሮች ኤርትራን በመጨመር አንድ የኢኮኖሚ ማኅበረሠብ ለመፍጠር መስራት አለባቸው አሉ፡፡የኢዮጵያው ጠ/ሚ አቶ ኃይለማሪያም ደሳለኝ በበኩላቸው የሱዳንና የኢትዮጵያ ግንኙነት ለአካባቢው ሀገሮች ምሳሌ ሊሆን እንደሚችል ገልፀው እነዚህ የአካባቢው ሀገሮች በአስቸኳይ ውህደት እንዲፈጥሩ አሳሰቡ፡፡

ሁለቱ መሪዎች ትናንት በብሔራዊ ቤተ መንግሥት ተገኝተው ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫቸው በሁለትዮሽ ግንኙነታቸውና በአካባቢው ግንኙነታቸው አተኩረዋል፡፡ በሁለትዮሽ ግንኙነታቸው አኳያ በንግድ ለመተሳሰር ስምምነት መፈራረማቸውን ገልፀዋል፡፡ VOA Amharic 

READ  ከእነማይ-መርጦለ ማርያም ፤ የቢቸና ምሳ፡፡
Continue Reading

Africa

ስለግድቡ በግብፅ መገናኛ ብዙሃን እየተሰራጩ ያሉ መረጃዎች በግንባታው ሂደት ላይ ተፅእኖ አይፈጥሩም-የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር

Published

on

ስለግድቡ በግብፅ መገናኛ ብዙሃን እየተሰራጩ ያሉ መረጃዎች በግንባታው ሂደት ላይ ተፅእኖ አይፈጥሩም-የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር

ታላቁ የኢትዮጵያ የህዳሴ ግድብን በተመለከተ የግብፅ መገናኛ ብዙሃን እና የተወሰኑ የመንግስት ተቋማት በኩል እየወጡ ያሉ አፍራሽ መረጃዎች በግንባታው ሂደት ላይ አንዳች ተፅእኖ እንደማይፈጥር የኢፌዴሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ገለፀ።

የሚኒስቴሩ ቃል አቀባይ አቶ መለስ ዓለም ዛሬ በወቅታዊ ጉዳዮች ዙርያ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ፥ ኢትዮጵያ ያላትን የተፈጥሮ ሃብት ለመጠቀም የማንንም ይሁንታ አትፈልግም ብለዋል።

ከ60 በመቶ በላይ የደረሰው ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ግንባታ የኢትዮጵያዊያን ጉዳይ ብቻ ነው ያሉት ቃል አቀባዩ፥ ኢትዮጵያ የግድቡን ግንባታ ከማፋጠን ጎን ለጎን ከግብፅ እና ሱዳን ጋር የምታደርገውን ትብብር አጠናክራ ትቀጥላለች ብለዋል።

የግብፅ መገናኛ ብዙሃን እና የተወሰኑ የመንግስት ተቋማት እያራመዱት ያለው አቋም ግን ከመርሆች መግለጫ ስምምነት ጋር የሚጣረስ፤ አፍራሽ ድርጊት ነው ብለዋል።

የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ በኳታር ይፋዊ ጉብኝት አድርገው መመለሳቸውን እና በቅርቡ ካይሮ ውስጥ ሶስቱ ሀገራት 17ኛውን ድርድር አድርገው ያለ ስምምነት መለያየታቸውን ተከትሎ የተለያዩ አስተያየቶች እየተሰጡ ይገኛሉ።

በተለይ የግብፅ የተወሰኑ መገናኛ ብዙሃን ኢትዮጵያ የታላቁ ህዳሴን ግድብ ግንባታ ለማፋጠን ከኳታር ገንዘብ አግኝታለች የሚል መረጃ አሰራጭተዋል።

ከዚህ ባለፈም እየተካሄደ ያለው ድርድር ፍሬ ቢስ እየሆነ መምጣቱን እና ጉዳዩን ወደ አለም አቀፍ መድረክ ለመውሰድ ያላቸውን ፍላጎት በግልፅ አንፀባርቀዋል።

የተወሰኑ የሀገሪቱ ፖለቲከኞችም ባገኙት መድረክ ሶስቱ ሀገራት ካርቱም ውስጥ ከተስማሙት የመርሆች መግለጫ ወይም ያፈነገጠ አስተያየት በተደጋጋሚ ሰጥተዋል።

ቃል አቀባዩ አቶ መለስ ዛሬ በሰጡት መግለጫ ኢትዮጵያ የህዳሴውን ግድብ ለማጠናቀቅ ከኳታር ገንዘብ አግኝታለች በሚል የዘገቡ የግብፅ መገናኛ ብዙሃን ፍፁም ተቀባይነት የሌሌው ሀሰተኛ እና የሌላ አጀንዳ ማስቀየሻ አድርገው ያቀረቡት መሆኑን ተናግረዋል።

READ  ዶክተር መረራ ከጠበቆቻቸው ጋር ተገናኙ ተባለ

“የግድቡ ግንባታ እየተከናወነ ያለው ሁላችንም እንደምናውቀው ያለ አንዳች ሀገር ድጋፍ፤ ያለ አለም አቀፍ ተቋም የገንዘብ ድጋፍ በኢትዮጵያዊያን ጉልበት፣ እውቀት እና ገንዘብ ነው” ብለዋል።

የአባይ ውሃ ከኢትዮጵያ 70 በመቶ የገፀ ምድር ውሃ፣ ሁለት ሶስተኛው የውሃ ሃይል የማመንጨት አቅም ከመያዙ ባሻግር፥ ከዘጠኝ ክልሎች ስድስቱን በሙሉ እና በከፊል የሚሸፍን ሲሆን፥ ይህም ከ36 በመቶ በላይ የሀገሪቱን የቆዳ ስፋት ይሸፍናል፤ 45 በመቶ የሚሆን ህዝብ የሚኖርበት አካባቢ ነው።

ኢትዮጵያ የውሃ ሀብቷን ፍትሃዊ እና ምክንያታዊ በሆነ መንገድ ዓለም አቀፍ ህግን አክብራ የአባይን ወንዝ የህዝቧን የአሁን እና የወደፊት ትውልድ ፍላጎት ለማሳካት መጠቀሟን አጠናክራ እንደምትቀጥልም በመግለጫቸው ላይ አረጋግጠዋል።

ቃል አቀባዩ እንደተናገሩት 17ኛው የካይሮው የሶስቱ ሀገራት የውሃ ሀብት ሚኒስትሮች ድርድር ያለ ውጤት የተበተነው ግብፅ የቅኝ ግዛት ስምምነቶችን በተለይ የ1929/1959 ስምምነቶች የድርድሩ አካል ይሁኑ በማለቷም እንደሆነ ነው ያነሱት።በስላባት ማናዬ  ኤፍ ቢ ሲ

Continue Reading

Africa

ፕሬዝደንት አል ሲሲ፤ የግብፅ ውስጣዊ ፖለቲካ ውጥረትን ወደ ናይል ወንዝ መርጨታቸው አነጋጋሪ እየሆነ ነው

Published

on

ፕሬዝደንት አል ሲሲ፤ የግብፅ ውስጣዊ ፖለቲካ ውጥረትን ወደ ናይል ወንዝ መርጨታቸው አነጋጋሪ እየሆነ ነው

የግብጹ ፕሬዝደንት አብዱል ፈታህ አል-ሲሲ የናይል ውሃን አጠቃቀም ጉዳይ የሕልውና ጉዳይችን ነው ሲሉ ኢትዮጵያን በተለያዩ መድረኮች በመጠቀም ማስጠንቀቂያ መስጠታቸውን ተከትሎ፣ የግብፅ ውስጣዊ የፖለቲካ ውጥረትን ወደ ናይል ወንዝ በመርጨት ለማቀዝቀዝ የመረጡበት መንገድ መሆኑን አንድ ከፍተኛ የኢትዮጵያ መንግስት ባለስልጣን ለሰንደቅ ገልጸዋል፡፡

ሥማቸው እንዲገለጽ ያልፈለጉ ከፍተኛ የኢትዮጵያ የኢትዮጵያ መንግስት ባለስልጣን በተለይ ለሰንደቅ እንደገለጽት፣ “የግብፅ ዋና ዓላማ የዓባይን ወንዝ ጉዳይ የገጠማትን ውስጣዊ የፖለቲካ ውጥረት ለማርገብ ለመጠቀም ነው፡፡ የቅኝ ግዛት ውል ቃልተቀበላችሁ የሚል ጥያቄ አቅርባለች፡፡ ኢትዮጵያ ለዘመናት የቅኝ ግዛትም ሆነ ሌሎች ያልተሳተፈችባቸውን ስምምነቶች እንደማትቀበል ግልፅ የሆነ አቋም እንዳለት ይታወቃል፡፡”

አያይዘውም፣ “የሕዳሴውን ግድብ በግልጽ እንዲጎበኙ የምናደርገው በተፋሰሱ ሀገሮች መካከል መተማመን እንዲፈጠር ቢሆንም ግብፆች ግን ይህንን እርማጃችን በአዎንታዊ ጎኑ ሊቀበሉት ፈቃደኛ አይደሉም፡፡ በሱዳን ካርቱም የደረስነውን የመርሆች ስምምነትን በግልጽ እየጣሱ ነው፡፡ በስምምነቱ መሰረት ሶስቱ ሀገራት በምክንያታዊነት እና በፍትሃዊነት የናይል ውሃ ሌላው ላይ ጉልህ ጉዳት ሳያደርሱ እንደሚጠቀሙ እደሚደነግግ እየታወቀ፣ ግብፆች ግን በአደባባይ ስምምነቱን የጣሰ መግለጫ እየሰጡ ይገኛሉ፡፡ የሕዳሴው ግድብን ውሃ ሙሌትን በተመለከተም ምክንያታዊ እና ፍትሃዊ የመጠቀም መብቷን ተጠቅማ ትሞላለች፤ በዚህ የማንንም ፈቃድ አትጠይቅም” ብለዋል፡፡

በተያያዘም፣ ከህዳሴው ግድብ ጋር በተያያዘ ባለፈው ሳምንት ባለመግባባት የተበተነውን የካይሮ ድርድር ተከትሎ ግብፅ ታሪካዊ የውሃ ድርሸዬ በማለት አጥብቃ የያዘችውን መከራከሪያ ሀሰብ በተመለከተ ሱዳን አዲስ ሚስጥር አውጥታለች፡፡

ከዚሁ ጋር በተያያዘ ሰሞኑን የሱዳን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ኢብራሂም ጋንዶር ለሩስያ ቱደይ በሰጡት ማብራሪያ በ1959 የአባይ ውሃ የድርሻ ክፍፍል መሰረት ሱዳን የነበራትን ድርሻ ሙሉ በሙሉ ሳትጠቀም የቆየች መሆኗን በመግለፅ ይህንኑ የውሃ ድርሻ መጠንም እስከዛሬም ድረስ በብድር መልኩ ለግብፅ ስትለቅ የቆየች መሆኗን ገልጸዋል፡፡

READ  የአዲስ አበባ አስተዳደር ለኳታር ኩባንያ 60 ሺሕ ካሬ ሜትር መሬት ፈቀደ

እንደውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ገለፃ የህዳሴው ግድብ ግንባታ ተጠናቆ ውሃ መያዝ ከጀመረ ሱዳን በክረምትም ሆነ በበጋ የተመጣጠነ ውሃን ማግኘት ስለምትችል፣ ለግብፅ በብድር መልኩ ስትሰጥ የነበረውን ውሃ መጠቀም ትጀምራለች፡ይህም በመሆኑ፣ ግብፅና ሱዳን ከዚህ ቀደም በ1959 በነበራቸው ስምምነት መሰረት ሱዳን ከሚደርሳት የውሃ መጠን ድርሻ በብድር መልክ ለግብፅ የምትሰጠው ውሃ እንደሚያስቀር ታውቋል፡፡

በ1959 የተደረገው የቅኝ ግዛት ውል ኢትዮጵያን ባገለለው የሁለቱ ሀገራት የአባይ ውሃ ክፍፍል ድርሻ ስምምነት መሰረት የግብፅ ድርሻ 55 ነጥብ 5 ቢሊዮን ኪዩቢክ ሜትር ውሃ ሲሆን የሱዳን ድርሻ ደግሞ 18 ነጥብ 5 ቢሊዮን ኪዩቢክ ሜትር ውኃ በዓመት ነበር፡፡ ሆኖም ሱዳን ኮታውን በመጠቀሙ ረገድ ከነበረባት የአቅም ውስንነት ጋር በተያያዘ ግብፅ ተጨማሪ ውሃን ከሱዳን በብድር መልኩ በመውሰድ ትጠቀም እንደነበር ይሄው ዘገባ ያመለክታል፡፡
የሱዳን የውሃ ሃብት መስኖና ኤሌትሪክ ኃይል ሚኒስትር ሙታዝ ሙሳን ሱዳን ትሪብዩን ባሰራጨው መረጃ ከዚሁ ጋር በተያያዘ እ.ኤ.አ እስከ 1977 ድረስ ሱዳን ለግብፅ አንድ ነጥብ አምስት ቢሊዮን ኪዩቢክ ሜትር ውሃን በየዓመቱ ለመልቀቅ ተስማምታለች፡፡ ከዚህ ስምምነት በኋላም ሱዳን ለግብፅ ተጨማሪ 5 ቢሊዮን ኪዩቢክ ሜትር ውሃን በዓመት ስትለቅ የቆየች መሆኗን ዘገባው ጨምሮ ያመለክታል፡፡

በሁለቱ ሀገራት መካከል የነበረው የውስጥ ስምምነት በይፋ ግልፅ በማድረግ አወዛጋቢ ጉዳይን የፈጠረው የህዳሴው ግድብ በታችኞቹ ተፋሰስ ሀገራት ላይ ሊፈጥር የሚችለውን አካባቢያዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ተፅዕኖን የሚያጠኑት ቢአርኤል እና አርቲሊያ የተባሉት ኩባንያዎች ሪፖርታቸውን በካይሮ ለሶስቱ ሀገራት ተወካዮች ባቀረቡበት ወቅት መሆኑን ዘገባው ያመለክታል፡፡

በዚህም ሪፖርት ላይ ሱዳን ለግብፅ በብድር መልኩ ስታቀርበው የነበረው የውሃ ድርሻ ባለመቅረቡ፣ ሱዳን በጥናቱ ተአማኒነት ላይ ጥያቄ እንድታነሳ ያደረጋት መሆኑን ዘገባው ጨምሮ ያመለክታል፡፡ ካይሮ የህዳሴው ግድብ ውሃ የመያዝ አቅምና የውሃ ሙሌት ሂደት የውሃ ድርሻዬን ይነካብኛል ከማለት ውጪ፣ ከሱዳን ስለምትበደረው የአባይ የውሃ መጠንና፣ የህዳሴው ግድብም ሱዳን ለግብፅ ስትሰጥ የነበረውን የውሃ ድርሻ መጠን ሊያስቀር ስለመቻሉ የገለፀችባቸው አጋጣሚዎች እስካሁን አልነበሩም፡፡

READ  ኢህአዴግ በህዝብ ያለውን ቅቡልነት፣ በህዝበ ውሳኔ እንዲያረጋግጥ ተጠየቀ

ካይሮ ከሰሞኑ በፕሬዝዳንት አልሲሲና በውጭ ጉዳይ ሚኒስትሯ በኩል የካይሮውን ድርድር ያለመግባባት መጠናቀቅን ተከትሎ የተለያዩ መግለጫዎችን በመስጠት ላይ ናት፡፡ እንደ አልሃራም ኦንላይን ዘገባ ከሆነ የካይሮው ስብሰባ ያለድርድር ከተበተነ በኋላ የግብፅ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ከአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ጋር በተለያዩ አለም አቀፋዊ ጉዳዮች በተወያዩበት ወቅት የግብፁ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሳሚ ሹክሪ የህዳሴው ግድብ ድርድር አስመልከተው ስምምነት ላይ አለመድረሳቸውንና ውጥረት ላይ መሆናቸውን አንስተው እንደተወያዩ የአልሃራም ኦንላይን ዘገባ ያመለክታል፡፡

Continue Reading

Africa

አለም አቀፍ ማህበረሰብ የደቡብ ሱዳን የሠላም ሂደት ተግበራ እንዲፋጠን ኢንዲደግፉ ጥሪ ቀረበ

Published

on

ታሳታፊዎቹ በበኩላቸው ስምምነቱን ለመደገፍ ቃል ገብተዋል

የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዴኤታ ክብርትወ/ሮ ሂሩት ዘመነ  ትናንት ከኢጋድ አባል አገራት እና የአለም አቀፍ ማህበረሰብ ተወካዮች ጋር ባደረጉት ውይይት፣ ለወራት ከተለያዩ የደቡብ ሱዳን ኃይሎች ጋር የተደረገው ውይይት ስኬታማ መሆኑን ገልፀዋል።

አለም አቀፍ ማህበረሰብ የደቡብ ሱዳን የሠላም ሂደት ተግበራ እንዲፋጠን ኢንዲደግፉ ጥሪ ቀረበ

ታሳታፊዎቹ በበኩላቸው ስምምነቱን ለመደገፍ ቃል ገብተዋል …

ሁሉም የደቡብ ሱዳን የፖሊቲካ ኃይሎች የሠላም ሂደቱን በተፋጠነ ሁኔታ ተግባራዊ ለማድረግ የተኩስ ማቆም ስምምነቱን ለማክበር መስማማታቸውን ገልፀዋል። በቀጣይ የሚካሄደውን ውይይት የአለም አቀፍ ማህበረሰብ ድጋፍ እንዲያደርግ ጥሪ አቅርበዋል።

ታሳታፊዎቹ በበኩላቸው ስምምነቱን ለመደገፍ ቃል ገብተዋል።
የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር
ቃል አቀባይ ጽ/ቤት
ህዳር 13 ቀን 2010 ዓ.ም.

 

READ  የንግድ ባንክ ደንበኞች ከሌሎች ባንኮች የኤ ቲ ኤም ማሽኖች ገንዘብ የሚያወጡበት አሰራር በጊዜያዊነት እንዲቆም ተደረገ
Continue Reading

Trending

news.et Mobile App!

It's Faster!

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close